1918'de Osmanlı'nın Azerbaycan'a Askeri Yardımı: Stratejik Hedefler ve Bölgesel Etkiler
Gamze İme · Adıyaman üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi/Adıyaman üniversitesi sosyal bilimler enstitisü dergisi, 2024
Koleksiyon özeti
1918'de Osmanlı Devleti'nin yeni kurulan Azerbaycan'a sağladığı askerî, malî ve kurumsal desteği inceleyen Türkçe akademik makale.
Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi'nde yayımlanan bu makale, 28 Mayıs 1918'de bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan'ın Fethali Han Hoyski hükümeti döneminde Osmanlı Devleti'nden talep ettiği malî ve askerî desteği ele alır. İstanbul'a gönderilen heyetlerle yapılan görüşmeler, ticari mal alımına dair antlaşma ve 500 bin liralık borç anlaşması, ayrıca ulaşım, haberleşme, eğitim ve asayiş alanlarındaki Osmanlı katkıları incelenir. Türk ordusunun ülkede asayişin sağlanmasındaki rolüne değinmesi bakımından Kafkas İslam Ordusu'nun 1918 Azerbaycan'daki faaliyetleriyle doğrudan ilgilidir.
Kaynağın kendi özeti
Azerbaycan, 28 Mayıs 1918'de bağımsızlığını ilan ettikten sonra, Fethali Han Hoyski başkanlığında ilk milli hükümetini kurmuştur. Ülkenin ekonomik durumunu düzeltmek ve mali yapısını iyileştirmek için Osmanlı Devleti'nden destek arayışına girmiştir. Azerbaycan, mali destek ve borç para talep etmiştir. İstanbul’a gönderilen heyetler aracılığıyla gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda, iki antlaşma yapılmıştır; ilki ticari mal alımına dair dokuz maddeden oluşurken, ikincisi 500 bin lira borç ile ilgilidir. Osmanlı’nın ekonomik desteği, Azerbaycan’da istikrarın sağlanmasına yardımcı olmuş, Türk ordusu da asayişin sağlanmasında kritik bir rol üstlenmiştir. Bu süreçte yerel halkın güvenliği, gıda arzının iyileştirilmesi ve yüksek fiyatların önlenmesi gibi konularda önemli adımlar atılmıştır. Azerbaycan, Osmanlı tecrübesinden faydalanarak kurumsal yapısını yeniden düzenlemiş ve eğitim alanında Osmanlı'dan öğretmen talep etmiştir. Osmanlı Devleti, ayrıca Azerbaycan’ın ulaşım, haberleşme ve güvenlik gibi alanlarda gelişmesine destek sağlamıştır; askeri demiryollarının modernizasyonu ve posta hizmetlerinin kurulması gibi konular bu yardımlarla ilerlemiştir. Bu yardımlar, Azerbaycan’ın uluslararası alanda tanınması ve gelişimi için kritik bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Azerbaycan’ın 28 Mayıs 1918’de bağımsızlığını ilan etmesinin ardından Osmanlı Devleti’nden aldığı mali ve teknik yardımlar, Türk ordusunun sağladığı güvenlik katkıları, eğitim alanındaki destekler ve altyapı geliştirmeleri ele alınarak, bu süreçlerin Azerbaycan’ın ekonomik istikrarı ve uluslararası tanınması üzerindeki etkileri incelenecektir.
Dizin
- Kişiler
- Gamze İmeFethali Han Hoyski
- Yerler
- Azerbaycanİstanbul
- Birlikler ve kurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiOsmanlı DevletiKafkas İslam Ordusu
Kaynağın anahtar kelimeleri
Ancient history · Art · Geography · History · Humanities · Political science