Bağımsız Azerbaycan’da İlk Osmanlı Muharriri: Ruşen Eşref’in Azerbaycan Seyahati Hakkında Yeni Bilgiler
Nihan Abir · Marmara Türkiyat araştırmaları dergisi, 2025
Koleksiyon özeti
Ruşen Eşref Ünaydın'ın 1918-1919 Azerbaycan seyahatini, Azerbaycan gazetesindeki yansımaları ve konferans notları üzerinden inceleyen makale.
Nihan Abir'in Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanan makalesi, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde Bakü'ye giden Osmanlı muharriri Ruşen Eşref'in seyahatini ele alır. Çalışma, seyahatin resmî Azerbaycan gazetesindeki yansımalarını, Azerbaycan aydınları üzerindeki etkisini ve konferans notlarını ilk kez Türkiye Türkçesine aktararak değerlendirir. Koleksiyon açısından önemi, Kafkas İslam Ordusu'nun harekâtıyla askerî alanda başlayan Osmanlı-Azerbaycan ilişkilerinin sonrasında kültürel ve edebî düzleme taşınmasını göstermesidir.
Kaynağın kendi özeti
I. Dünya Savaşı’nın son yılları Türkiye-Azerbaycan ilişkileri açısından önemli gelişmelere sahne olmuştur. Ekim 1917’deki Bolşevik devriminden sonra Rusya’nın iç savaşa sürüklenmesiyle bağımsızlık mücadelesi için uygun bir zemine kavuşan Azerbaycan Türkleri 28 Mayıs 1918’de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetini kurmuş, bu devlet 28 Nisan 1920’de Sovyetler bölgeyi işgal edene kadar varlığını sürdürmüştür. Bu dönemde Osmanlı ve Azerbaycan arasında öncelikle askerî alanda başlayan ilişkilerin sosyal, kültürel ve edebî sahalara taşınmasına da gayret edilmiştir. Bu gayretin en önemli göstergelerinden biri o dönemde Osmanlı basının ve edebî hayatının önemli simalarından Ruşen Eşref’in Azerbaycan seyahatidir. Bu yazıda Ruşen Eşref’in Azerbaycan seyahatinin devletin en önemli basın yayın organı Azerbaycan gazetesindeki yansımaları, Azerbaycan aydınları arasında yarattığı etki, Ruşen Eşref’in buradaki konferansının notları ilk defa Türkiye Türkçesine aktarılarak yorumlanmıştır. Ek olarak Ruşen Eşref’in yurda döndükten sonra bu seyahat ile ilgili yazdıkları incelenmiş ve Azerbaycan hakkındaki yorumları oradaki söylemleriyle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiAzerbaycan gazetesiOsmanlı Devleti
Kaynağın anahtar kelimeleri
Politics · Population