1918'de Osmanlı'nın Azerbaycan'a Askeri Yardımı: Stratejik Hedefler ve Bölgesel Etkiler
Gamze İme · Adıyaman üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi/Adıyaman üniversitesi sosyal bilimler enstitisü dergisi, 2024
Kolleksiya xülasəsi
1918-ci ildə Osmanlı dövlətinin yenicə qurulmuş Azərbaycana verdiyi hərbi, maliyyə və qurumsal dəstəyi araşdıran türkcə akademik məqalə.
Adıyaman Universiteti Sosial Elmlər İnstitutunun jurnalında dərc olunan bu məqalə 28 May 1918-də müstəqilliyini elan edən Azərbaycanın Fətəli Xan Xoyski hökuməti dövründə Osmanlı dövlətindən istədiyi maliyyə və hərbi dəstəyi araşdırır. İstanbula göndərilən nümayəndə heyətləri ilə aparılan danışıqlar, ticarət malları haqqında saziş və 500 min lirəlik borc müqaviləsi, həmçinin nəqliyyat, rabitə, təhsil və asayiş sahələrində Osmanlı töhfələri nəzərdən keçirilir. Türk ordusunun asayişin təmini rolundan bəhs etməsi baxımından Qafqaz İslam Ordusunun 1918-ci il fəaliyyəti ilə birbaşa bağlıdır.
Mənbənin öz xülasəsi
Azerbaycan, 28 Mayıs 1918'de bağımsızlığını ilan ettikten sonra, Fethali Han Hoyski başkanlığında ilk milli hükümetini kurmuştur. Ülkenin ekonomik durumunu düzeltmek ve mali yapısını iyileştirmek için Osmanlı Devleti'nden destek arayışına girmiştir. Azerbaycan, mali destek ve borç para talep etmiştir. İstanbul’a gönderilen heyetler aracılığıyla gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda, iki antlaşma yapılmıştır; ilki ticari mal alımına dair dokuz maddeden oluşurken, ikincisi 500 bin lira borç ile ilgilidir. Osmanlı’nın ekonomik desteği, Azerbaycan’da istikrarın sağlanmasına yardımcı olmuş, Türk ordusu da asayişin sağlanmasında kritik bir rol üstlenmiştir. Bu süreçte yerel halkın güvenliği, gıda arzının iyileştirilmesi ve yüksek fiyatların önlenmesi gibi konularda önemli adımlar atılmıştır. Azerbaycan, Osmanlı tecrübesinden faydalanarak kurumsal yapısını yeniden düzenlemiş ve eğitim alanında Osmanlı'dan öğretmen talep etmiştir. Osmanlı Devleti, ayrıca Azerbaycan’ın ulaşım, haberleşme ve güvenlik gibi alanlarda gelişmesine destek sağlamıştır; askeri demiryollarının modernizasyonu ve posta hizmetlerinin kurulması gibi konular bu yardımlarla ilerlemiştir. Bu yardımlar, Azerbaycan’ın uluslararası alanda tanınması ve gelişimi için kritik bir önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Azerbaycan’ın 28 Mayıs 1918’de bağımsızlığını ilan etmesinin ardından Osmanlı Devleti’nden aldığı mali ve teknik yardımlar, Türk ordusunun sağladığı güvenlik katkıları, eğitim alanındaki destekler ve altyapı geliştirmeleri ele alınarak, bu süreçlerin Azerbaycan’ın ekonomik istikrarı ve uluslararası tanınması üzerindeki etkileri incelenecektir.
İndeks
- Şəxslər
- Gamze İmeFethali Han Hoyski
- Yerlər
- Azerbaycanİstanbul
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiOsmanlı DevletiKafkas İslam Ordusu
Mənbənin açar sözləri
Ancient history · Art · Geography · History · Humanities · Political science