Osmanlı devleti’nde birinci dünya savaşı öncesi şimendiferler* (demiryolları) meselesi (1913 – 1914)
Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM, 2010
Koleksiyon özeti
I. Dünya Savaşı öncesi (1913-1914) Osmanlı demiryolu projeleri ve büyük devletlerin nüfuz mücadelesini inceleyen akademik makale.
OTAM dergisinde yayımlanan bu makale, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı öncesinde Anadolu'yu demiryolu ağıyla bağlama girişimlerini ve bu konuda Almanya, Fransa, İngiltere ve Rusya ile yürütülen görüşmeleri ele alır. Yazı, Boğazlar, Mezopotamya petrol sahaları, Basra Körfezi ve Kafkasya üzerindeki nüfuz mücadelesinin demiryolu yatırımlarına yansımasını değerlendirir. Kafkas İslam Ordusu ve 1918 Azerbaycan harekâtıyla doğrudan ilgisi yoktur; yalnızca savaş öncesi ulaşım altyapısı ve Kafkasya'ya yönelik emperyal rekabet bakımından dolaylı arka plan sunar.
Kaynağın kendi özeti
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı öncesi, ticari, iktisadi, ulaşım, askeri, jeopolitik vs. nedenlerle Anadolu’nun önemli şehir ve güzergahlarını demiryolu ağı ile birbirine bağlamak işini ciddi bir biçimde gündemine almıştır. Avrupalı büyük devletler ise, bu noktada daha çok Mezopotamya petrol sahaları ile Ortadoğu’daki stratejik güzergahların hakimiyeti için birbirlerine karşı mücadele vermişlerdir. Osmanlı Hükümeti, demiryolu inşası konusunda Almanya, Fransa, İngiltere ve Rusya ile bir dizi temaslarda bulunmuştur. Türk Boğazları, Akdeniz, Basra Körfezi, Hint Deniz Yolu ve Kafkasya üzerinde karşılıklı nüfuz mücadelesi veren söz konusu devletler, menfaatlerini, dengeleri bozmayacak şekilde devam ettirerek, demiryolu hatları konusunda birlikte yatırım yapma noktasına gelmişlerdir.
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Osmanlı Devleti
- Olaylar
- I. Dünya Savaşı