TADİV
MakaleAçık erişimaskerî harekâtsiyasi tarihsosyal tarih

Savaşa Düşen Mahkûma Sarılır Mı? 1. Dünya Savaşı Başlarında Osmanlı Devleti’nin Mahkûmlardan Faydalanma Düşüncesi

Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2020

Koleksiyon özeti

I. Dünya Savaşı başlarında Osmanlı Devleti'nin hapishanelerdeki mahkûmlardan Kafkas Cephesi'nde asker olarak yararlanma düşüncesini arşiv belgeleriyle inceleyen makale.

Makale, Trablusgarp ve Balkan savaşlarıyla yıpranmış Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında asker sayısını artırmak için hapishanelerdeki bazı mahkûmlardan yararlanma fikrini ele alır. Osmanlı Arşivi belgelerine dayanan çalışma, özellikle Kafkas Cephesi örneğine odaklanır ve bu uygulamanın kısa sürede beklenen sonucu vermediğini belirtir. Koleksiyonla bağı doğrudan değildir; Kafkas Cephesi'ndeki insan kaynağı ve seferberlik sorunlarına dair genel arka plan sunar.

Kaynağın kendi özeti

Birinci Dünya Savaşı dünya tarihi ve Türk tarihi açısından en önemlisavaşlardan biridir. Bu savaşın yıkıcı etkisi ve diğer tesirleri oldukça genişolmuştur. Savaşın kaybedenler safında yer alan Osmanlı Devleti’nin 1914başlarında da iyi durumda olduğu söylenemez. Hem içeride hem de dışarıda pekçok sorunla meşgul olmuştur. Trablusgarp Savaşı’yla başlayıp BalkanSavaşlarıyla devam eden süreçte Birinci Dünya Savaşı Osmanlı Devleti’ninmecalini iyice tüketmiştir. İttifak yaptığı devletlerden Almanya’nın her konudadesteğini bekleyen Osmanlı Devleti kendi kaynaklarını da hem tasarruflukullanmak hem de duruma göre son raddesine kadar değerlendirmek zorundakalmıştır. Asker sayısını artırmak için çeşitli suçlardan hapishanelerde tutuklubulunan mahkûmların bazılarından asker olarak faydalanmayı düşünmüştür.Ancak başta mantıklı gibi gelen bu fikrin kısa süre sonra işe yaramadığıanlaşılmıştır. Bu çalışma, Osmanlı Arşivlerinde yer alan belgelerin ışığındaözellikle Kafkas Cephesi’nde Osmanlı hapishanelerindeki mahkûmlardancephede asker olarak faydalanma fikrine odaklanmaktadır.

Dizin

Birlikler ve kurumlar
Osmanlı Devleti