Osmanlı devleti’nde birinci dünya savaşı öncesi şimendiferler* (demiryolları) meselesi (1913 – 1914)
Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi OTAM, 2010
Kolleksiya xülasəsi
Birinci Dünya Müharibəsi ərəfəsində (1913-1914) Osmanlı dəmir yolu layihələri və böyük dövlətlərin nüfuz mübarizəsini araşdıran elmi məqalə.
OTAM jurnalında dərc olunmuş bu məqalə Osmanlı dövlətinin Birinci Dünya Müharibəsindən əvvəl Anadolunu dəmir yolu şəbəkəsi ilə birləşdirmək cəhdlərini və Almaniya, Fransa, İngiltərə və Rusiya ilə aparılan danışıqları təhlil edir. Yazıda Boğazlar, Mesopotamiya neft sahələri, Bəsrə körfəzi və Qafqaz üzərində nüfuz mübarizəsinin dəmir yolu sərmayələrinə təsiri qiymətləndirilir. Qafqaz İslam Ordusu və 1918-ci il Azərbaycan əməliyyatı ilə birbaşa bağlılığı yoxdur; yalnız dolayı fon məlumatı verir.
Mənbənin öz xülasəsi
Osmanlı Devleti, I. Dünya Savaşı öncesi, ticari, iktisadi, ulaşım, askeri, jeopolitik vs. nedenlerle Anadolu’nun önemli şehir ve güzergahlarını demiryolu ağı ile birbirine bağlamak işini ciddi bir biçimde gündemine almıştır. Avrupalı büyük devletler ise, bu noktada daha çok Mezopotamya petrol sahaları ile Ortadoğu’daki stratejik güzergahların hakimiyeti için birbirlerine karşı mücadele vermişlerdir. Osmanlı Hükümeti, demiryolu inşası konusunda Almanya, Fransa, İngiltere ve Rusya ile bir dizi temaslarda bulunmuştur. Türk Boğazları, Akdeniz, Basra Körfezi, Hint Deniz Yolu ve Kafkasya üzerinde karşılıklı nüfuz mücadelesi veren söz konusu devletler, menfaatlerini, dengeleri bozmayacak şekilde devam ettirerek, demiryolu hatları konusunda birlikte yatırım yapma noktasına gelmişlerdir.
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı Devleti
- Hadisələr
- I. Dünya Savaşı