Güney Kafkasya İdaresi Döneminde Borçalı Kazasındaki Sosyopolitik Durum
Gular Ajdarzade · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2025
Koleksiyon özeti
1917-1918'de Transkafkasya idaresi altındaki Borçalı kazasının sosyopolitik durumunu arşiv belgelerine dayanarak inceleyen akademik makale.
Gular Ajdarzade'nin Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi'nde yayımlanan bu makalesi, Şubat Devrimi'nden 1918 Mayıs'ında bağımsız devletlerin doğuşuna uzanan süreçte Borçalı kazasındaki toplumsal ve siyasal gelişmeleri ele alır. Çalışma, Gürcü ve Ermeni toprak talepleri, agrar sorun ve Ekim Devrimi sonrası istikrarsızlığın bölgede yarattığı gerilimleri arşiv malzemesiyle tartışır. Yazara göre 1918 baharında Ermeni silahlı gruplarının eylemleri yerel Müslüman-Türk nüfusu Osmanlı Devleti'nden askerî yardım istemeye yöneltmiştir; bu yönüyle metin, Kafkas İslam Ordusu'nun 1918'de bölgeye girişinin arka planına dair yerel bir örnek sunar.
Kaynağın kendi özeti
Bu çalışma, Güney Kafkasya idaresi (1917–1918) döneminde Borçalı kazasındaki sosyopolitik gelişmeleri incelemektedir. Arşiv malzemelerine ve karşılaştırmalı analiz yöntemine dayanarak, Borçalı’daki siyasal ve toplumsal süreçleri Rusya’daki Şubat Devrimi’nden 1918 Mayıs’ında bağımsız devletlerin ortaya çıkışına uzanan bölgesel dinamikler bağlamına yerleştirmektedir. 1917’nin ortalarından itibaren, Borçalı üzerindeki Gürcü ve Ermeni toprak talepleri ile idari yapısının değiştirilmesine ilişkin öneriler artan gerilimlere yol açmıştır. Agrar sorun toplumsal huzursuzluğu körüklerken, Ekim Devrimi istikrarsızlığı derinleştiren yeni bir siyasal ortam yaratmıştır. 1918 baharında Ermeni silahlı grupları Borçalı’da katliam ve yağma eylemleri gerçekleştirmiş; bu durum yerel halkın güvenlik amacıyla Osmanlı Devleti’nden askerî yardım talep etmesine neden olmuştur. Çalışma, Ekim Devrimi sonrasında Ermeni milliyetçilerinin faaliyetlerinin anarşi ve kaosu teşvik ettiğini; Güney Kafkasya hükümetinin düzeni sağlayamamasının Borçalı’daki sosyopolitik krizi—diğer Azerbaycan bölgelerinde olduğu gibi—ağırlaştırdığını ve bölgedeki Müslüman-Türk nüfusun varlığını tehlikeye soktuğunu ortaya koymaktadır.
Dizin
- Kişiler
- Gular Ajdarzade
- Birlikler ve kurumlar
- Osmanlı DevletiTranskafkasya Seymi
Kaynağın anahtar kelimeleri
Agrar Sorun · Agrarian Question · Armenian Nationalism · Borchali District · Borçalı Kazası · Ermeni Milliyetçiliği · Güney Kafkasya · Socio-Political Situation · Sosyopolitik Durum · South Caucasus · Turkish Society and Community · Türk Halkları ve Toplulukları