Makhmud Bek Efendiyev: the first consul of Azerbaijan in Batum: his life and political-diplomatic activities
Fakhri Valehoghlu-Hajiyev · Azerbaijan Historiography, 2025
Koleksiyon özeti
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin Batum'daki ilk konsolosu Dr. Mahmud Bey Efendiyev'in hayatı ve siyasi-diplomatik faaliyetini inceleyen Azerbaycanca makale.
Fəxri Valehoğlu-Hacıyev'in "Azerbaijan Historiography" dergisinde yayımlanan makalesi, Kasım 1918'de Osmanlı denetimindeki Batum'da kurulan ve 1 Ocak 1919'da (bölge İngiliz kontrolüne geçtikten sonra) resmen çalışmaya başlayan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti konsolosluğunu ele alır. Kazak kazasının Dağ Kəsəmən köyünden olan, Batum baş karantina hekimi Dr. Mahmud Bey Efendiyev'in (Mahmud Şefkat Atalkın) hayatı ve diplomatik faaliyeti ilk elden kaynaklara dayanarak incelenir; 30 Mayıs 1919'da konsolosluk başkonsolosluğa yükseltilmiştir. Koleksiyon açısından değeri, 1918 sonrası Azerbaycan-Osmanlı ilişkileri ve Batum'un stratejik-ticari rolü üzerinden Kafkas İslam Ordusu dönemine bitişik diplomatik arka planı aydınlatmasıdır.
Kaynağın kendi özeti
Xülasə: 1918-ci ilin noyabr ayında Qara dəniz hövzəsində yerləşən və həmin dövrdə Osmanlının nəzarətində olan Batum şəhərində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (AXC) diplomatik təmsilçiliyi -konsulluğu təsis edilmişdir.Bu zərurət Batumun yerləşdiyi Acarıstan bölgəsinin Cənubi Qafqaz regionu üçün strateji əhəmiyyətindən, Azərbaycanın Osmanlı və Qərb ölkələri ilə iqtisadi-ticarət əlaqələrini, əsasən, bu şəhərdəki liman vasitəsilə həyata keçirməsi reallığından qaynaqlanırdı.Azərbaycanın Batumda konsulu vəzifəsinə əslən Qazax qəzasının Dağ Kəsəmən kəndindən olan Batumun baş karantin həkimi doktor Mahmud bəy Əfəndiyev təyin edilmişdi.Konsulluq 1919-cu ilin yanvar ayının 1-də -Batum bölgəsi artıq ingilislərin nəzarətinə keçəndən sonra rəsmi başlamışdır.1919-cu il may ayının 30-da AXC-nin Batumdakı konsulluğunun statusu yüksəldilərək baş konsulluğa çevrilmiş, konsul dr.Mahmud bəy Əfəndiyev isə müvafiq olaraq baş konsul vəzifəsinə təyin olunmuşdur.Məqalədə əsasən ilkin mənbələrə istinadən Dr. Mahmud bəy Əfəndiyevin (Mahmud Şəfqət Atalkın) həyatı və siyasi-diplomatik fəaliyyəti tədqiq olunur.
Dizin
- Birlikler ve kurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiOsmanlı Devleti
Kaynağın anahtar kelimeleri
Context (archaeology) · Government (linguistics) · Work (physics)