Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Dönemindeki Şuşa Olayları: Azerbaycan Gazetesinin Malzemelerine Göre
Rüxsarə Quliyeva · Türk Dünyası Araştırmaları, 2023
Koleksiyon özeti
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin resmî yayın organı Azerbaycan gazetesinin haber ve yazılarına dayanarak 1918-1920 arasında Şuşa ve Karabağ'daki çatışmaları inceleyen Türkçe makale.
Rüxsarə Quliyeva'nın Türk Dünyası Araştırmaları dergisinde yayımlanan makalesi, 1917 Şubat Devrimi sonrasında Karabağ ve Şuşa'da yaşanan Ermeni-Azerbaycanlı çatışmalarını Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin resmî gazetesi olan Azerbaycan'ın malzemeleri üzerinden ele alır. Makale, Mayıs 1918'de Güney Kafkasya'da üç bağımsız cumhuriyetin kurulmasının ardından gerginleşen ilişkileri, Dağlık Karabağ Ermenilerinin 22 Temmuz 1918'deki bağımsızlık girişimini ve Cumhuriyet'in toprak bütünlüğü politikasını konu edinir. Yazar, bu süreci Ermenilerin Azerbaycanlılara yönelik "etnik temizlik politikasının ikinci aşaması" olarak niteler. Koleksiyon açısından, Kafkas İslam Ordusu'nun harekât yılı olan 1918'de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin karşılaştığı toprak sorunlarına ve basın üzerinden şekillenen kamuoyuna ışık tutar.
Kaynağın kendi özeti
1917'de Rusya'da Şubat burjuva-demokratik devriminden sonra, Ermenilerin Azerbaycanlılara yönelik etnik temizlik politikasının ikinci aşaması başladı (1918-1920). Yine Şuşa dahil tüm Karabağ bölgesi hedef olarak seçilmiştir. Böylesine karmaşık bir tarihsel dönemde, Mayıs 1918'de Güney Kafkasya'da üç bağımsız cumhuriyetin kurulmasıyla Şuşa'daki Ermeniler ve Azerbaycanlılar arasındaki ilişkiler daha da gerginleşti. Karabağ'ın dağlık kesiminde yaşayan Ermeniler, 22 Temmuz 1918'de "bağımsızlığını" ilan etmeye çalıştı. Tarihsel olarak Azerbaycan halkının yaşadığı Karabağ, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti için bir ölüm kalım meselesiydi. Karabağ ve onun merkezi olan Şuşa'nın Ermenilere verilmesi veya Ermeniler lehine herhangi bir karar alınması hiçbir zaman tartışma konusu olmamıştır. Yeni kurulan devlet, diğer alanlarda olduğu gibi ülkenin toprak bütünlüğünün korunması alanında da ciddi zorluklarla karşı karşıya kalmış ve varlığını sürdürdüğü 23 ay boyunca Ermenistan'dan gelen sürekli tehditlere gereği gibi direnmiştir. Hükümetin resmi yayın organı olan Azerbaycan gazetesi bu konuda şunları yazdı: "Bakü ülkemizin vücudunu oluşturduğunda, Karabağ Azerbaycan'ın ruhunu, zevkini oluşturur. Bakü Azerbaycan'ı maddi olarak sağlıyorsa, Karabağ'ın onu manevi olarak desteklediği herkes tarafından bilinmektedir. Azerbaycan Türklerine ruhsal ve manevi zenginlik veren, onları entelektüel ve fikir sahibi yapan Karabağ ve Karabağ'dır dersem, sanırım hiçbir Azerbaycanlı bunu inkar etmez. Bu nedenle Karabağ'ı sımsıkı elimizde tutmak bizim için bir ölüm kalım meselesidir."
Dizin
- Kişiler
- Rüxsarə Quliyeva
- Birlikler ve kurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiAzerbaycan gazetesi
Kaynağın anahtar kelimeleri
Art · Geography · Humanities