Savaşa Düşen Mahkûma Sarılır Mı? 1. Dünya Savaşı Başlarında Osmanlı Devleti’nin Mahkûmlardan Faydalanma Düşüncesi
Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2020
Kolleksiya xülasəsi
I Dünya Müharibəsinin əvvəlində Osmanlı dövlətinin həbsxanalardakı məhkumlardan Qafqaz cəbhəsində əsgər kimi istifadə etmək fikrini arxiv sənədləri əsasında araşdıran məqalə.
Məqalə Trablusqərb və Balkan müharibələrindən yorulmuş Osmanlı dövlətinin I Dünya Müharibəsinin ilk illərində əsgər sayını artırmaq üçün həbsxanalardakı bəzi məhkumlardan istifadə fikrini araşdırır. Osmanlı arxiv sənədlərinə əsaslanan iş xüsusilə Qafqaz cəbhəsi nümunəsinə diqqət yetirir və bu təcrübənin tezliklə səmərəsiz olduğunu qeyd edir. Kolleksiya ilə əlaqəsi birbaşa deyil; Qafqaz cəbhəsindəki insan resursu və səfərbərlik problemlərinə dair ümumi fon verir.
Mənbənin öz xülasəsi
Birinci Dünya Savaşı dünya tarihi ve Türk tarihi açısından en önemlisavaşlardan biridir. Bu savaşın yıkıcı etkisi ve diğer tesirleri oldukça genişolmuştur. Savaşın kaybedenler safında yer alan Osmanlı Devleti’nin 1914başlarında da iyi durumda olduğu söylenemez. Hem içeride hem de dışarıda pekçok sorunla meşgul olmuştur. Trablusgarp Savaşı’yla başlayıp BalkanSavaşlarıyla devam eden süreçte Birinci Dünya Savaşı Osmanlı Devleti’ninmecalini iyice tüketmiştir. İttifak yaptığı devletlerden Almanya’nın her konudadesteğini bekleyen Osmanlı Devleti kendi kaynaklarını da hem tasarruflukullanmak hem de duruma göre son raddesine kadar değerlendirmek zorundakalmıştır. Asker sayısını artırmak için çeşitli suçlardan hapishanelerde tutuklubulunan mahkûmların bazılarından asker olarak faydalanmayı düşünmüştür.Ancak başta mantıklı gibi gelen bu fikrin kısa süre sonra işe yaramadığıanlaşılmıştır. Bu çalışma, Osmanlı Arşivlerinde yer alan belgelerin ışığındaözellikle Kafkas Cephesi’nde Osmanlı hapishanelerindeki mahkûmlardancephede asker olarak faydalanma fikrine odaklanmaktadır.
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı Devleti