TADİV
MakaleAçık erişimbasınsiyasi tarihaskerî harekâttarihyazımı

Letopisi Voynı Dergisi ve Türklere Dair Haberler (1914-1915)

Gülcan İnalcık · ETÜT Dergisi, 2024

Koleksiyon özeti

Rus Çarlığı'nda yayımlanan Letopisi Voynı dergisinin 1914-1915'te Osmanlı Devleti ve Türklere dair haber ve propaganda dilini inceleyen makale.

Gülcan İnalcık'ın ETÜT Dergisi'nde yayımlanan makalesi, St. Petersburg'da çıkan Letopisi Voynı dergisinin Birinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında Osmanlı Devleti ve Türkler hakkındaki haberlerini inceler. Çalışma, derginin Osmanlı ordusunu Alman güdümünde ve modernleşmede yetersiz gösteren propaganda dilini, Kafkas Cephesi ile Sarıkamış Harekâtı'na dair anlatılarını ele alır. Kafkas İslam Ordusu koleksiyonuyla bağı dolaylıdır: 1918 Azerbaycan harekâtından önceki Kafkas Cephesi ve Rus basınındaki Türk algısına arka plan sağlar.

Kaynağın kendi özeti

Türk-Rus ilişkilerinin tarihi, iki toplumun kaderini etkilemiş çok sayıda olaya sahne olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’nın karşı saflarda yer alması, bu ilişkilerde önemli bir kırılma noktası olmuştur. O dönemde her ülke, savaşa dair algıları şekillendirmek için basılı yayın organlarını yoğun biçimde kullanmıştır. Rusya’da yayımlanan Letopisi Voynı adlı dergi, St. Petersburg’da basılmış ve özellikle Osmanlı Devleti’ni Almanya’nın güdümünde, askerî modernleşmede yetersiz, Balkan Savaşları’nın kayıplarını onaramamış bir güç olarak betimlemiştir. Dergi, Osmanlı’nın savaşa katılımının Alman baskısı ve yardımıyla gerçekleştiğini öne sürmüş; ordunun reform girişimlerinin eksik kaldığını vurgulamıştır. Kafkas Cephesi ve Sarıkamış Harekâtı’na dair haberlerde, Rus ordusunun askerî üstünlüğü ve Karadeniz’deki donanma gücünün önemi işlenmiş, Türk ordusunun ise lojistik sıkıntılar, olumsuz hava şartları ve zor coğrafya nedeniyle ağır kayıplar verdiği belirtilmiştir. Dergi, dönemin siyasal, askerî ve toplumsal atmosferini yansıtırken, propaganda amaçlı enformasyon savaşının tipik örneklerinden biri olarak öne çıkmıştır. Aynı zamanda Rus toplumunda Türk ordusuna yönelik algıyı biçimlendirmiş ve Çarlık Rusya’nın politik hedeflerini desteklemiştir. Çalışmada, Letopisi Voynı dergisinin 1914 ve 1914-1915 yıllarında basılan sayıları taranarak, Rusların gözünden Osmanlı ve Türk ordusuna dair haberler incelenmiş ve analiz edilmiştir.

Dizin

Kaynağın anahtar kelimeleri

Birinci Dünya Savaşı · Osmanlı Devleti · Rus basını · Tsarist Russia · Türkler · World War I · the Ottoman Empire · the Russian press · the Turks · Çarlık Rusya