Türk Basınında Sadrazam Talat Paşa (3 Şubat 1917-10 Kasım 1918)
İlyas Ak · Selcuk University, 2021
Koleksiyon özeti
Talat Paşa'nın sadrazamlık dönemini (Şubat 1917-Ekim 1918) dönemin Türk basını üzerinden inceleyen makale.
İlyas Ak'ın 2021 tarihli makalesi, Talat Paşa'nın 3 Şubat 1917-8 Ekim 1918 arasındaki sadrazamlığının dönemin Türk basınına nasıl yansıdığını ele alır. Çalışma Brest-Litovsk barış görüşmeleri, Bolşevik İhtilali sonrası Rusya'nın savaştan çekilmesi ve Bakü petrolleri üzerinden Osmanlı Devleti ile Almanya arasında doğan rekabeti, Paşa'nın Berlin ziyaretini ve Mondros sonrası yurt dışına gidişini kapsar. Koleksiyon açısından değeri, Kafkas İslam Ordusu harekâtının siyasi-diplomatik arka planını, özellikle Bakü meselesindeki Osmanlı-Alman gerginliğini İstanbul merkezli basın üzerinden aydınlatmasıdır.
Kaynağın kendi özeti
Talât Paşa, sadrazam olarak 3 Şubat 1917-8 Ekim 1918 tarihleri arasında görev yaptı. Görev yaptığı bu kısa süre içerisinde Birinci Dünya Savaşı’nın seyrini değiştiren hatta sonlandıran gelişmeler oldu. Sadrazam olduktan kısa bir süre sonra Rusya’da Bolşevik İhtilali oldu ve Ruslar savaştan çekildi. Rusya’nın savaştan çekilme isteği üzerine Brest-Litovsk’ta yapılan barış görüşmelerine Talât Paşa katıldı. Her ne kadar Rusya’nın savaştan çekilmesi İttifak devletlerinin zaferi olarak gözükse de Bakü petrollerine sahip olma isteği Osmanlı Devleti ile Almanya arasında sert bir rekabet başlattı. Bu rekabet iki müttefik devleti savaşın eşiğine getirdi. Paşa, bu ortamı yatıştırmak için Berlin’e ziyaret gerçekleştirdi. Diğer taraftan bazı kesimler tarafından tehcirin de bir numaralı sorumlusu olarak Talât Paşa gösterilmekteydi. Nihayetinde Mondros Mütarekesi imzalandıktan sonra İttihatçı liderlerle beraber Talât Paşa da yurtdışına gitmek zorunda kaldı. Bu çalışmanın amacı dönemin Türk basınına Talât Paşa’nın sadrazamlığa atanmasından yurtdışına gidişine kadar geçen sürecin nasıl yansıdığı; Paşa’nın sadrazamlığı sırasında vermiş olduğu beyanatları, seyahatleri, Alman botuyla yurt dışına gidişi ve son olarak Berlin’de katledilmesiyle sonuçlanan yaşam öyküsünü İkdam, Sabah, Tanin, Zaman, Tercümân-ı Hakîkat, Tasvîr-i Efkâr, Vakit ve Yenigün gibi dönemin tirajı yüksek gazetelerinden faydalanmak suretiyle ortaya koymaktır.
Dizin
- Kişiler
- Talat Paşaİlyas Ak
- Birlikler ve kurumlar
- Osmanlı Devletiİttihat ve Terakki Cemiyeti
Kaynağın anahtar kelimeleri
Birinci Dünya Savaşı · First World War · Grand Vizier · History of The Republic of Turkiye · Sadrazam · Talât Pasha · Talât Paşa · Turkish Press · Türk Basını · Türkiye Cumhuriyeti Tarihi · Union and Progress Society · İttihat ve Terakkî Cemiyeti.