Türk Basınında Sadrazam Talat Paşa (3 Şubat 1917-10 Kasım 1918)
İlyas Ak · Selcuk University, 2021
Kolleksiya xülasəsi
Talət Paşanın sədrəzəmlik dövrünü (fevral 1917 - oktyabr 1918) dövrün türk mətbuatı üzərindən araşdıran məqalə.
İlyas Akın 2021-ci il tarixli məqaləsi Talət Paşanın 3 fevral 1917 - 8 oktyabr 1918-ci illər arasındakı sədrəzəmliyinin dövrün türk mətbuatında necə əks olunduğunu araşdırır. İş Brest-Litovsk danışıqlarını, Bolşevik inqilabından sonra Rusiyanın müharibədən çıxmasını, Bakı nefti üzərində Osmanlı-Almaniya rəqabətini, Paşanın Berlin səfərini və Mondrosdan sonra ölkəni tərk etməsini əhatə edir. Kolleksiya üçün dəyəri, Qafqaz İslam Ordusunun hərəkatının siyasi-diplomatik fonunu, xüsusən Bakı məsələsindəki Osmanlı-Alman gərginliyini mətbuat üzərindən işıqlandırmasıdır.
Mənbənin öz xülasəsi
Talât Paşa, sadrazam olarak 3 Şubat 1917-8 Ekim 1918 tarihleri arasında görev yaptı. Görev yaptığı bu kısa süre içerisinde Birinci Dünya Savaşı’nın seyrini değiştiren hatta sonlandıran gelişmeler oldu. Sadrazam olduktan kısa bir süre sonra Rusya’da Bolşevik İhtilali oldu ve Ruslar savaştan çekildi. Rusya’nın savaştan çekilme isteği üzerine Brest-Litovsk’ta yapılan barış görüşmelerine Talât Paşa katıldı. Her ne kadar Rusya’nın savaştan çekilmesi İttifak devletlerinin zaferi olarak gözükse de Bakü petrollerine sahip olma isteği Osmanlı Devleti ile Almanya arasında sert bir rekabet başlattı. Bu rekabet iki müttefik devleti savaşın eşiğine getirdi. Paşa, bu ortamı yatıştırmak için Berlin’e ziyaret gerçekleştirdi. Diğer taraftan bazı kesimler tarafından tehcirin de bir numaralı sorumlusu olarak Talât Paşa gösterilmekteydi. Nihayetinde Mondros Mütarekesi imzalandıktan sonra İttihatçı liderlerle beraber Talât Paşa da yurtdışına gitmek zorunda kaldı. Bu çalışmanın amacı dönemin Türk basınına Talât Paşa’nın sadrazamlığa atanmasından yurtdışına gidişine kadar geçen sürecin nasıl yansıdığı; Paşa’nın sadrazamlığı sırasında vermiş olduğu beyanatları, seyahatleri, Alman botuyla yurt dışına gidişi ve son olarak Berlin’de katledilmesiyle sonuçlanan yaşam öyküsünü İkdam, Sabah, Tanin, Zaman, Tercümân-ı Hakîkat, Tasvîr-i Efkâr, Vakit ve Yenigün gibi dönemin tirajı yüksek gazetelerinden faydalanmak suretiyle ortaya koymaktır.
İndeks
- Şəxslər
- Talat Paşaİlyas Ak
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı Devletiİttihat ve Terakki Cemiyeti
Mənbənin açar sözləri
Birinci Dünya Savaşı · First World War · Grand Vizier · History of The Republic of Turkiye · Sadrazam · Talât Pasha · Talât Paşa · Turkish Press · Türk Basını · Türkiye Cumhuriyeti Tarihi · Union and Progress Society · İttihat ve Terakkî Cemiyeti.