Kurtuluştan Mondros Mütarekesi’ne Elviye-i Selâse’de Yaşanan Sorunlar
Selçuk Ural · Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, 2014
Koleksiyon özeti
Selçuk Ural'ın 2014 tarihli makalesi, Brest-Litovsk Antlaşması sonrası Osmanlı yönetimine dönen Elviye-i Selâse'de (Kars, Ardahan, Batum) Mondros Mütarekesi'ne kadar yaşanan idari, iktisadi ve sosyal sorunları inceler.
Makale, Rus yönetimi altındaki Elviye-i Selâse'nin geçirdiği dönüşümü ve 3 Mart 1918 Brest-Litovsk Antlaşması'nın dördüncü maddesiyle bölgenin Osmanlı Devleti'ne ilhakını, 1918 baharındaki halk oylamasıyla bu sürecin resmileşmesini ele alır. Yazar, mülki teşkilatın kurulması, halkın refahı ve muafiyetler konusundaki hükümet politikalarının savaş şartları nedeniyle zayıf kaldığını savunur. Koleksiyon açısından önemi, 1918 baharında Osmanlı Devleti'ni Kafkasya'da önemli bir aktör haline getiren ve Kafkas İslam Ordusu'nun harekât zeminini hazırlayan siyasi-idari çerçeveyi göstermesidir.
Kaynağın kendi özeti
Elviye-i Selâse, Rus yönetimde kaldığı süre boyunca hayatın her alanında büyük değişim geçirdi. Bu süreçte Türkler bir yandan göçe, diğer yandan hükümetin geri bırakmayı hedefleyen eğitim, kültürel ve iktisadi politikalarına karşı mücadele etmek zorunda kaldı. 3 Mart 1918’de imzalanan Brest-Litovsk Antlaşması Türk-Rus ilişkilerinin hem de bölgenin seyrini değiştirdi. Antlaşmanın dördüncü maddesi bölgenin ilhakını öngörüyordu. 1918 baharında gerçekleştirilen halk oylaması ilhakı resmileştirirken Osmanlı Devleti’ni de Kafkasya’da önemli bir aktör haline getirdi. Yeni dönemde mülki teşkilatın kurulması, halkın refahının artırılması ve bazı askeri ve idari muafiyetlerin tanınması hükümetin öncelikleri arasında yer aldı. Hükümetin aldığı önlemelerin çoğu mülki teşkilatın gerektiği gibi tesis edilememesinden dolayı zayıf kaldı. Osmanlı Devleti’nin Kafkasya’da iddialı olmasını sağlayacak programlar ise savaş şartlarından ötürü hazırlanamadı
Dizin
- Kişiler
- Selçuk Ural
- Birlikler ve kurumlar
- Osmanlı Devleti
Kaynağın anahtar kelimeleri
Ardahan · Batum) · Brest-Litovsk Antlaşması · Elviye-i Selâse (Kars · Kafkasya · Osmanlı Devleti · Rusya