TADİV
MakaleAçık erişimsiyasi tarihtarihyazımı

Cənubi Qafqaz Dövlətçilik sistemində Azərbaycan siyasi xadimlərinin fəaliyyəti (1918-ci il aprel- 1918-may)

Rahim Həsənov · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2020

Koleksiyon özeti

1918 Nisan-Mayıs döneminde Zaqafqaziya Seymi'nde Azerbaycanlı siyasi seçkinlerin rolünü inceleyen akademik makale.

Rahim Həsənov'un Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi'nde yayımlanan bu makalesi, 1917 Şubat Devrimi sonrasında Güney Kafkasya'da ortaya çıkan siyasi düzeni ve Zaqafqaziya Seymi'nde Azerbaycanlı siyasetçilerin faaliyetlerini ele alır. Yazar, bölgenin çok etnisiteli yapısı ile sentralist-desentralist ve sosyalist-Müsavatçı görüş ayrılıklarının Kafkasya'nın geleceğine dair tartışmaları nasıl şekillendirdiğini tartışır. Koleksiyon açısından önemi, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin 28 Mayıs 1918'de ilanına ve ardından Kafkas İslam Ordusu'nun bölgeye gelişine giden siyasi arka planı aydınlatmasıdır.

Kaynağın kendi özeti

Rusiya imperiyasında 1917-ci il fevral inqilabından sonra dünya siyasi arenasında yetərincə dəyişikliklər baş verdi. Xalqlar həbsxanası adlanan bir dövlətdə monarxiyanın devrilməsi, demokratik ortamın yaranmasına gətirib çıxardı. Ölkənin hər yerində milli-siyasi hərəkatlar başlasa da, Cənubi Qafqazda olan siyasi durum imperiyanın başqa bölgələrindən köklü şəkildə fərqlənirdi. Belə ki, diyarın polietnik vəziyyəti burada mərkəzləşmə siyasəti aparmağa maneçilik törədirdi. Həm də siyasi fikir ayrılıqları da bölgənin qızğın siyasi zona olmasına gətirib çıxarmışdı. 1918-ci ilin fevral ayında Cənubi Qafqazda fevral inqilabından sonra formalaşmış Zaqafqaziya Seymi bir növ dövlətçilik xarakteri daşıyırdı. Bu qurumda Qafqazın ən böyük xalqı olan azərbaycanlıların iştirakı, qafqazın gələcək statusunun müəyyənləşdrlməsində əhəmiyyətli rol oynamışdı. Məqalədə Zaqafaziya Seymində Azərbaycan siyasi elitasının oynadığı rol və gələcək milli dövlətin yaradılması uğrunda mübarizədən bəhs edilir.

Dizin

Kaynağın anahtar kelimeleri

Caucasian government · Qafqaz höküməti · centralist · descentralist · desentralist · musavat · müsavat · sentralist · sosialist · Кавказское правительство · децентралист · мусават · социалист · централист