Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Dönemindeki Şuşa Olayları: Azerbaycan Gazetesinin Malzemelerine Göre
Rüxsarə Quliyeva · Türk Dünyası Araştırmaları, 2023
Kolleksiya xülasəsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəsmi orqanı olan "Azərbaycan" qəzetinin materialları əsasında 1918-1920-ci illərdə Şuşa və Qarabağdakı hadisələri araşdıran türkcə məqalə.
Rüxsarə Quliyevanın "Türk Dünyası Araştırmaları" jurnalında dərc olunan məqaləsi 1917-ci il Fevral inqilabından sonra Qarabağ və Şuşada baş vermiş erməni-azərbaycanlı münaqişələrini Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəsmi qəzeti "Azərbaycan"ın materialları əsasında araşdırır. Məqalədə 1918-ci ilin mayında Cənubi Qafqazda üç müstəqil respublikanın yaranmasından sonra gərginləşən münasibətlər, Dağlıq Qarabağ ermənilərinin 22 iyul 1918-ci il "müstəqillik" cəhdi və Cümhuriyyətin ərazi bütövlüyü siyasəti nəzərdən keçirilir. Müəllif bu prosesi ermənilərin azərbaycanlılara qarşı "etnik təmizləmə siyasətinin ikinci mərhələsi" kimi səciyyələndirir. Kolleksiya baxımından mənbə 1918-ci ildə AXC-nin üzləşdiyi ərazi problemlərinə və mətbuat vasitəsilə formalaşan ictimai rəyə işıq salır.
Mənbənin öz xülasəsi
1917'de Rusya'da Şubat burjuva-demokratik devriminden sonra, Ermenilerin Azerbaycanlılara yönelik etnik temizlik politikasının ikinci aşaması başladı (1918-1920). Yine Şuşa dahil tüm Karabağ bölgesi hedef olarak seçilmiştir. Böylesine karmaşık bir tarihsel dönemde, Mayıs 1918'de Güney Kafkasya'da üç bağımsız cumhuriyetin kurulmasıyla Şuşa'daki Ermeniler ve Azerbaycanlılar arasındaki ilişkiler daha da gerginleşti. Karabağ'ın dağlık kesiminde yaşayan Ermeniler, 22 Temmuz 1918'de "bağımsızlığını" ilan etmeye çalıştı. Tarihsel olarak Azerbaycan halkının yaşadığı Karabağ, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti için bir ölüm kalım meselesiydi. Karabağ ve onun merkezi olan Şuşa'nın Ermenilere verilmesi veya Ermeniler lehine herhangi bir karar alınması hiçbir zaman tartışma konusu olmamıştır. Yeni kurulan devlet, diğer alanlarda olduğu gibi ülkenin toprak bütünlüğünün korunması alanında da ciddi zorluklarla karşı karşıya kalmış ve varlığını sürdürdüğü 23 ay boyunca Ermenistan'dan gelen sürekli tehditlere gereği gibi direnmiştir. Hükümetin resmi yayın organı olan Azerbaycan gazetesi bu konuda şunları yazdı: "Bakü ülkemizin vücudunu oluşturduğunda, Karabağ Azerbaycan'ın ruhunu, zevkini oluşturur. Bakü Azerbaycan'ı maddi olarak sağlıyorsa, Karabağ'ın onu manevi olarak desteklediği herkes tarafından bilinmektedir. Azerbaycan Türklerine ruhsal ve manevi zenginlik veren, onları entelektüel ve fikir sahibi yapan Karabağ ve Karabağ'dır dersem, sanırım hiçbir Azerbaycanlı bunu inkar etmez. Bu nedenle Karabağ'ı sımsıkı elimizde tutmak bizim için bir ölüm kalım meselesidir."
İndeks
- Şəxslər
- Rüxsarə Quliyeva
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiAzerbaycan gazetesi
Mənbənin açar sözləri
Art · Geography · Humanities