Makalesiyasi tarihtarihyazımı

Azerbaycan Anayasa Yapımı Sürecinde Yürütme Erkinin Güçlendirmesi

Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2016

Koleksiyon özeti

Azerbaycan'ın anayasal gelişiminde yürütme erkinin güçlenmesini inceleyen ve 1918-1920 Halk Cumhuriyeti dönemine giriş niteliğinde değinen hukuk makalesi.

Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi'nde yayımlanan bu makale, Azerbaycan'da anayasa yapım süreçlerini ve özellikle 1991 sonrası yürütme erkinin güçlendirilmesi eğilimini ele alır. Tarihsel arka plan bölümünde 1918'de kurulan ve 23 ay yaşayan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kuvvetler ayrılığına dayanan, parlamentoya geniş yetkiler tanıyan sistemi ile Sovyet dönemi yönetim yapısı karşılaştırılır. Koleksiyon açısından değeri, Kafkas İslam Ordusu'nun desteğiyle kurulan devletin anayasal-kurumsal mirasına dair bağlam sunmasıdır.

Kaynağın kendi özeti

Azerbaycan’da ilk cumhuriyet rejimi 1918 yılında kurulmuşsa da sadece 23 ay yaşamış ve Nisan 1920 yılında Rus Sovyet ordusunun müdahalesiyle bu cumhuriyetin varlığına son verilmiştir. 1918-20 yılları Azerbaycan Halk Cumhuriyetininhükümet sistemi demokratik temeller üzerine inşa edilmiş olup, kuvvetler ayrımı ilkesini benimserken parlamentoya da geniş yetkiler tanımıştır. Yetmiş yıllık Sovyet döneminde Azerbaycan’da var olan hükümet sistemi ise Sovyetler Birliği hükümet sistemininaynısıydı ve her hangi şekilde bağımsız bir cumhuriyet rejimi söz konusu değildir. 1991 yılında bağımsızlığına kavuşmuş Azerbaycan’da nasıl bir hükümet rejiminin benimseneceği yönünde tartışmalar yaşanmıştır. Öncelikli olarak eski sosyalist anayasada yapılan değişikliklerle yönetim yapısı değiştirilmiş, güçlü yürütme erkinin yer aldığı bir kuvvetler ayrımı modeli tercih edilmiştir. İlerleyen dönemlerde, birçok siyasi nedenlerden dolayı yürütme erkinin güçlendirilmesi eğilimi daha da hızlandırılmıştır.