Don Cümhuriyəti və Güney Rusiya Silahlı Qüvvələrinin Azərbaycan Xalq Cümhuriyəti ilə münasibətləri (1918-1920)
İkram Ağasiyev; Seyid Məmmədzadə · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2023
Koleksiyon özeti
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin 1918-1920'de Don Cumhuriyeti ve General Denikin'in Güney Rusya Silahlı Kuvvetleri ile ilişkilerini inceleyen akademik makale.
Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi'nde yayımlanan bu makale, Ocak 1918'de Don havzasında kurulan Kazak temelli Don Cumhuriyeti ile Azerbaycan Halk Cumhuriyeti arasındaki ilişkileri ele alıyor; yazarlara göre General Krasnov döneminde Don Cumhuriyeti Osmanlı ve Azerbaycan dahil komşularıyla dostluk ilişkileri kurmaya çalışmıştır. Ocak 1919'da General Denikin'in Güney Rusya Silahlı Kuvvetleri'ni kurmasıyla ilişkiler Azerbaycan-Denikin ekseninde çelişkili bir seyir izlemiş; Denikin eski Rus imparatorluğunu yeniden kurmayı hedefleyerek Azerbaycan'ın bağımsızlığını tanımak istememiştir. Koleksiyon için değeri, Kafkas İslam Ordusu harekâtının hemen ardından Azerbaycan devletinin karşılaştığı bölgesel güç dengelerini ve Rusya kaynaklı tehditleri göstermesidir.
Kaynağın kendi özeti
Məqalə Azərbaycan Respublikasının 1918-1920-ci illərdə mövcud olmuş Don Respublikası və Cənubi Rusiya Silahlı Qüvvələri ilə münasibətlərinə həsr edilmişdir. 1918-ci ilin yanvarında Don çayı hövzəsi ərazilərində Don Respublikası yaradılmışdır. Əhalisi əsasən Don kazaklarından ibarət olan bu respublika General Krasnovun hakimiyyəti illərində bütün qonşu dövlətlərlə, o cümlədən Osmanlı və Azərbaycan dövlətləri ilə dostluq əlaqələri yaratmağa çalışırdı. 1919-cu ilin yanvarında General Denikin Cənubi Rusiya Silahlı Qüvvələri adlı hərbi-inzibati qurum yaratdı. Denikin keçmiş Rusiya imperiyasını bərpa etməyi planlaşdırırdı və ilk işğal etdiyi torpaqlardan biri Don respublikası olmuşdur. Bu səbəbdən Don Respublikası-Azərbaycan münasibətləri Azərbaycan-Denikin münasibətləri məzmunu daşımağa başlamışdır. Azərbaycanla Denikin arasında münasibətlər ziddiyyətli olmuşdur: belə ki, Denikin Azərbaycanın müstəqilliyini tanımaq istəmirdi, onu Rusiya ərazisi hesab edirdi.
Dizin
Kaynağın anahtar kelimeleri
Cossacks · Cənubi Rusiya Silahlı Qüvvələri · Dağlı Respublikası · Denikin · Don Republic · Don Respublikası · General Krasnov · Kazaklar · Mountainous Republic · Turkish Society and Community · Türk Halkları ve Toplulukları · the Armed Forces of South Russia