ArticleOpen accesspolitical historymilitary operationsdiplomacyhistoriography

Ahıska'da Son Osmanlı İdaresi (1918)

Mustafa Sarı · Karadeniz Araştırmaları, 2015

Collection summary

An article examining the short-lived Ottoman administration in Ahıska (Akhaltsikhe) and its environs in 1918 on the basis of archival sources.

Mustafa Sarı's article in Karadeniz Araştırmaları studies the fate of the Ahıska region amid the power vacuum created by the Russian withdrawal from the Caucasus after the 1917 revolutions. Drawing on Ottoman, Turkish Historical Society, Azerbaijani and British archives as well as the press, it traces the petition of local Muslims to Istanbul, the extension of the Ottoman advance of February 1918 to the region, and the civil administration established there from June 1918. For the collection it illuminates a parallel front of Ottoman Caucasus policy running alongside the Army of Islam's campaign in Azerbaijan.

The source's own abstract

I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru Rusya'da meydana gelen ihtilaller neticesinde Rus birlikleri, işgal ettikleri Doğu Anadolu ile birlikte Kafkasya'yı da boşalttılar. Rusya'nın çekilmesi ile bölgedeki otorite boşluğunu değerlendirmeye çalışan Ermeniler ve Gürcüler, Ruslardan aldıkları silah ve malzemeler ile bölgedeki etkinliklerini artırmaya başladılar. Ermeniler ve Gürcülerin birlikte göz diktikleri toprakların başında Müslümanların çoğunlukta yaşadığı Ahıska da bulunmaktaydı. Geleceklerinden endişe duyan Ahıska Müslümanları, Osmanlı devletinin bölgeyi ilhak etmesini temin etmek için İstanbul'a bir heyet gönderdi. Bu heyetin faaliyetleri neticesinde, 1918 yılı Şubat ayında Doğu Anadolu'da başlayan Osmanlı birliklerinin ileri harekâtının kapsamına Ahıska bölgesi de ilave edildi. Osmanlı devleti Haziran 1918'de Ahıska ve çevresini ele geçirdi ve bölgede mülkî teşkilatını kurmaya başladı. Bu makalede başta Başbakanlık Osmanlı, Türk Tarih Kurumu, Azerî ve İngiliz Arşivleri, Türk basını, basılmış Rus arşiv materyalleri ve ikinci el kaynaklar tetkik edilerek I. Dünya Savaşı'nın son yılında Osmanlı devletinin Ahıska'daki idaresinin serüveni anlatılacaktır