ArticleOpen accessmilitary operationspolitical historypressdiplomacy

İngiliz basınına göre birinci Dünya savaşı'nda Trabzon'da Rus işgali

Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 2014

Collection summary

An article examining how the British press covered the Russian occupation of Trabzon in April 1916 during the First World War.

The article discusses how the Ottoman failure on the Caucasus Front left Eastern Anatolia and the Eastern Black Sea open to Russian advance, culminating in the capture of Trabzon in April 1916. Drawing on contemporary British newspapers, it analyses British press and public interest in the occupation, admiration for the Russian advance, and debates about extending it into Anatolia. For this collection it provides background on the Caucasus Front that preceded the 1918 Army of Islam campaign, but contains no direct 1918 Azerbaijan content.

The source's own abstract

ÖZ XIX yüzyıl boyunca uluslararası siyasette yaşanan gelişmeler dünyayı kanlı bir savaşa sürüklemiştir. 1914 yılında patlak veren bu savaşta İttifak bloğu içinde yer alan Osmanlı Devleti, ilk olarak Kafkas Cephesinde ileri harekâta geçmiştir. Fakat bu cephede yaşanan başarısızlık ve Osmanlı Ordusunun neredeyse yok oluşu Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz Bölgelerini savunmasız bırakarak Rus işgaline açık bir hale getirmiş ve neticede 1916 yılında başlayan Rus ilerleyişi sonucunda Trabzon, Nisan 1916da Rusların eline geçmiştir. Trabzon gibi önemli bir liman kentinin İtilaf Devletlerince ilhakı bu bloğun en önemli gücü olan İngilterede büyük yankı uyandırmıştır. Zira bölgede bulunan özel muhabirler aracılığıyla savaşı günü gününe takip eden İngiliz basını ve kamuoyu, Trabzonun işgaliyle yakından ilgilenmiştir. Bu ilginin en somut yansıması ise döneme ait İngiliz gazetelerinde yer alan haber ve makalelerdir. Söz konusu haber ve yorumlarda, Rusların ilerleyişinden takdirle söz edilirken, işgalin Anadolu içlerine kadar genişlemesi gerektiği ve bunun neticesinde doğması muhtemel sonuçların neler olduğu üzerinde durulmuştur. Dönemin İngiliz basınında en fazla yer verilen konulardan biri de Trabzondaki azınlıkların durumuydu. Zira bu gazetelere bakılırsa şehirde bulunan Ermeni ve Rumlar, Türkler tarafından katledilmekteydi ve Trabzonda büyük bir insanlık dramı yaşanıyordu. Savaş yıllarının kendine has koşullarında propaganda yöntemlerinin de ihmal edilmediğini gözlediğimiz bu haberler sayesinde uluslararası kamuoyu Osmanlı Devleti aleyhine yönlendiriliyordu.