Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya’nın Doğu Kafkasya’yı Ayaklandırma Girişimleri ve Emir Aslan Han Hoyski
Selami Kılıç · Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 2020
Collection summary
An article examining Germany's WWI attempts to incite an uprising in Eastern Caucasia against Russia within its "jihad" policy, and the role of Emir Aslan Khan Khoyski of Ganja.
Selami Kılıç's article analyses how Germany turned the Ottoman Sultan-Caliph's proclamation of "greater jihad" into a tool of policy and propaganda, including schemes to raise revolts in Afghanistan, India, Egypt and the Caucasus. Its focus is Emir Aslan Khan Khoyski of Ganja, who claimed membership in the Difai organisation, crossed the border in late 1914 promising to ignite revolution in Eastern Caucasia, and offered an alliance to the Ottoman state. For the collection, the record illuminates the Ottoman-German Caucasus policy and Azerbaijani political networks that preceded the 1918 Army of Islam campaign.
The source's own abstract
Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na girişinden kısa bir süre sonra Almanya’nın da isteği doğrultusunda Sultan-Halife tarafından “cihat-ı ekber” ilan edildi. Bu, başta İngiltere olmak üzere İtilaf Devletlerini, sömürgelerinde vurma ve İslam dünyasını düşmanlarına karşı ayaklandırma planları yapan Almanya için tarihi bir fırsattı. Cihat fikrini bir politika ve propaganda malzemesi yapan Almanya, İslam fanatizmini özendirmek, Müslümanların hiddetini düşmanlarının üzerine salmak için birtakım projeler yapıyordu.Söz konusu plan ve propagandalar çerçevesinde başta Afganistan, Hindistan ve Mısır olmak üzere tüm İslam dünyasında eyleme geçildi. Planın bir parçası da Kafkasya’ydı ve Kafkasya’nın ayaklandırılması “şâyan-ı temenni” idi.Almanya Kafkas halklarını Rusya’ya karşı ayaklandırmak için her fırsatı değerlendiriyordu. Bu tarihi fırsatlardan biri de Azerbaycan’da kurulmuş olan Difâî teşkilatının üyesi olduğunu iddia eden “Genceli Emir Aslan Han Hoyski”ydi. 1914 yılı sonlarına doğru sınırı geçen Emir Aslan; Doğu Kafkasya’da ihtilal ateşini yakacağını söylüyor, büyük bir ayaklanmanın hazırlığı içinde olduğunu belirtiyordu. Bu plan doğrultusunda Osmanlı Devleti’ne ittifak teklif ediyor ve Almanya’nın Erzurum Konsolosu’na da birtakım vaatlerde bulunuyordu.
Index
- Units and institutions
- Osmanlı DevletiDifâî
The source's keywords
Almanya · Doğu Kafkasya · Eastern Caucasia · Emir Aslan · Erzurum · Germany · Osmanlı Devleti · Ottoman Empire