Letopisi Voynı Dergisi ve Türklere Dair Haberler (1914-1915)
Gülcan İnalcık · ETÜT Dergisi, 2024
Kolleksiya xülasəsi
Çar Rusiyasında nəşr olunan "Letopisi Voynı" jurnalının 1914-1915-ci illərdə Osmanlı dövləti və türklərə dair xəbərlərini və təbliğat dilini araşdıran məqalə.
Gülcan İnalcıkın ETÜT jurnalında dərc olunan məqaləsi Sankt-Peterburqda çıxan "Letopisi Voynı" jurnalının Birinci Dünya Müharibəsinin ilk illərində Osmanlı dövləti və türklər haqqındakı xəbərlərini araşdırır. Tədqiqat jurnalın Osmanlı ordusunu Almaniyanın təsiri altında və zəif göstərən təbliğat dilini, Qafqaz cəbhəsi ilə Sarıqamış əməliyyatına dair təsvirlərini nəzərdən keçirir. Qafqaz İslam Ordusu kolleksiyası ilə əlaqəsi dolayıdır: 1918-ci il əməliyyatlarından əvvəlki fon materialıdır.
Mənbənin öz xülasəsi
Türk-Rus ilişkilerinin tarihi, iki toplumun kaderini etkilemiş çok sayıda olaya sahne olmuştur. Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya’nın karşı saflarda yer alması, bu ilişkilerde önemli bir kırılma noktası olmuştur. O dönemde her ülke, savaşa dair algıları şekillendirmek için basılı yayın organlarını yoğun biçimde kullanmıştır. Rusya’da yayımlanan Letopisi Voynı adlı dergi, St. Petersburg’da basılmış ve özellikle Osmanlı Devleti’ni Almanya’nın güdümünde, askerî modernleşmede yetersiz, Balkan Savaşları’nın kayıplarını onaramamış bir güç olarak betimlemiştir. Dergi, Osmanlı’nın savaşa katılımının Alman baskısı ve yardımıyla gerçekleştiğini öne sürmüş; ordunun reform girişimlerinin eksik kaldığını vurgulamıştır. Kafkas Cephesi ve Sarıkamış Harekâtı’na dair haberlerde, Rus ordusunun askerî üstünlüğü ve Karadeniz’deki donanma gücünün önemi işlenmiş, Türk ordusunun ise lojistik sıkıntılar, olumsuz hava şartları ve zor coğrafya nedeniyle ağır kayıplar verdiği belirtilmiştir. Dergi, dönemin siyasal, askerî ve toplumsal atmosferini yansıtırken, propaganda amaçlı enformasyon savaşının tipik örneklerinden biri olarak öne çıkmıştır. Aynı zamanda Rus toplumunda Türk ordusuna yönelik algıyı biçimlendirmiş ve Çarlık Rusya’nın politik hedeflerini desteklemiştir. Çalışmada, Letopisi Voynı dergisinin 1914 ve 1914-1915 yıllarında basılan sayıları taranarak, Rusların gözünden Osmanlı ve Türk ordusuna dair haberler incelenmiş ve analiz edilmiştir.
İndeks
- Şəxslər
- Gülcan İnalcık
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı DevletiÇarlık RusyaLetopisi Voynı
Mənbənin açar sözləri
Birinci Dünya Savaşı · Osmanlı Devleti · Rus basını · Tsarist Russia · Türkler · World War I · the Ottoman Empire · the Russian press · the Turks · Çarlık Rusya