Kafkas Cephesi’nde Türk Ordusu’nun Firarî Askerler Sorunu
Yavuz Selim Çeloğlu · Journal of Modern Turkish History Studies, 2021
Kolleksiya xülasəsi
Birinci Dünya Müharibəsində Qafqaz Cəbhəsini müdafiə edən 3-cü Ordudakı fərarilik hadisələrini və onların daxili təhlükəsizliyə təsirini araşdıran akademik məqalə.
Yavuz Selim Çeloğlunun Journal of Modern Turkish History Studies jurnalında (2021) dərc olunan məqaləsi Qafqaz Cəbhəsindəki 3-cü Orduda fərarilik hadisələrini araşdırır. Məqalədə təchizat çatışmazlığı, Sarıqamışdan sonrakı rus hücumları və Ərzurum, Trabzon, Bayburd, Ərzincan kimi şəhərlərin süqutu ilə pozulan mənəviyyatın fərariliyi artırdığı; mənbənin ifadəsinə görə qeyri-müsəlman (rum və erməni) əsgərlərin bir hissəsinin rus ordusuna qoşulduğu bildirilir. Fərariliyin həm ordunun döyüş gücünü zəiflətdiyi, həm də cəbhə arxasında daxili təhlükəsizlik problemi yaratdığı vurğulanır.
Mənbənin öz xülasəsi
Savaş zamanlarında önü alınamayan firarlar, orduların insan gücünü büyük orandazaafa uğratır. Kafkas Cephesi’nde uzun süre temel ihtiyaçlardan yoksun kalan Türk ordusu,üstün Rus kuvvetlerine karşı tutunamayıp geri çekilmeye başlayınca cephe hattında büyükfirarlar baş gösterdi. Ordudaki firarî askerlerin bir kısmı, Gayrimüslim erlerden oluşuyordu.Kahir ekseriyeti Rum ve Ermeniler oluşan Gayrimüslim askerlerin bir kısmı doğrudanRus ordusuna iltihak ederek Ruslar tarafından örgütlenen gönüllü Ermeni taburlarındaTürk ordusuna karşı savaştılar. Ordudaki firarlar elbette yalnızca Gayrimüslimlerdenoluşmuyordu. Müslüman erler arasında da firar olayları oldukça yaygındı. Özellikle Sarıkamışyenilgisinden sonra başlayan Rus taarruzları neticesinde Erzurum, Trabzon, Bayburt veErzincan gibi önemli kentlerin düşmesi ordunun maneviyatını büsbütün bozmuştu. Özelliklegeri çekilmeler esnasında yaşanan panik ve kargaşa ortamı firarları daha da arttırdı. Cephedeönü alınamayan firarlar yalnızca ordunun muharip gücünü zayıflatmakla kalmadı aynızamanda cephe gerisinde ciddi bir iç güvenlik zafiyetinin doğmasına da neden oldu.Bu çalışmada, Kafkas Cephesi’ni savunan 3. Ordudaki firar olayları ele alınmıştır.Bu bağlamda firarların nedenleri, ulaştığı boyutlar ve firarları engellemeye yönelik çabalarüzerinde durulmuştur. Ayrıca bölgede büyük bir iç güvenlik sorununa neden olan firarîaskerlerin cephe gerisindeki faaliyetleri ve Osmanlı Devleti’nin bunlara karşı aldığı tedbirlerüzerinde durulmuştur. Böylece firarî askerler sorununun ordunun muharebe kabiliyetiüzerindeki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır.
İndeks
- Şəxslər
- Yavuz Selim Çeloğlu
- Hərbi hissələr və qurumlar
- 3. OrduTürk OrdusuRus Ordusu
Mənbənin açar sözləri
Birinci Dünya Savaşı · Caucasus Front · Deserters · Firarî Askerler · Kafkas Cephesi · Turkish Army · Türk Ordusu · World War I · İnternal Security İssue · İç Güvenlik Sorunu