Mondros Mütarekesi sonrasında Evliye-i Selase ve Kafkasya'da Ermeni muhacir problemi
Ermeni Araştırmaları Dergisi, 2010
Kolleksiya xülasəsi
Mondros Barışığından sonra Osmanlının Qafqaz və Elviyeyi-Səlasədən çıxarılması ilə bölgədəki erməni və müsəlman qaçqın/məskunlaşma probleminə dair məqalə.
Məqalə 1918-ci ilin oktyabrında Talat Paşa hökumətinin istefası və Əhməd İzzət Paşanın sədrəzəm təyin edilməsi ilə başlayan geriçəkilməni, Brest-Litovsk sərhədlərindən kənarda qalan Qafqaz və İranın, sonra isə ingilislərin tələbi ilə Elviyeyi-Səlasənin boşaldılmasını izah edir. Müəllif geri qayıdan erməni qaçqınlarla boşalmış ərazilərə yerləşmiş müsəlman əhalinin məskunlaşma, ərzaq və təhlükəsizlik problemlərini araşdırır. Kolleksiya üçün dəyəri Qafqaz İslam Ordusunun hərəkatından sonrakı dövrün siyasi-humanitar mənzərəsini verməsidir.
Mənbənin öz xülasəsi
Özet: 7 Ekim 1918'de Talat Paşa önderliğindeki İttihat ve Terakki hükümetinin istifası üzerine Ahmet İzzet Paşa sadrazamlığa atanmıştır. Ahmet İzzet Paşa hükümetinin verdiği ilk emir Brest-Litovski Anlaşması haricinde işgal edilmiş olan Kafkasya ve İran 'ın tahliye edilmesi olmuştur. Ancak bu geri çekilme bununla sınırlı kalmamış, Mondros Mütareke si' nin imzalanmasından sonra İngilizlerin talebiyle Evliye-i Selase'nin tahliyesi ile devam etmiştir. Mütareke ile ortaya çıkan problemlerden biri diğeri de yerlerinden yurtlarından göç ederek muhacir durumuna düşmüş olan Ermenilerin geri dönmesidir. Bu durum Ermenilerden boşalmış olan bölgelere yerleşmiş olan Müslüman halkın can ve mal güvenliğini de ciddi olarak tehlikeye sokmuştur. Gerek Müslüman halkın iskânı ve iaşelerinin temini, gerekse de muhacir Ermenilerin iskânı, iaşe ve güvenliklerinin temini ciddi problem teşkil etmiş olup, savaş şartlarında çözülmesi de oldukça uzun zaman almıştır, Osmanlı Devleti, içinde bulunduğu bütün olumsuz şartlara rağmen, yine de mülteci Ermenilerin geri dönenlerini yeniden iskân etmeyi başarmıştır.
İndeks
- Şəxslər
- Talat PaşaAhmet İzzet Paşa
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı Devletiİttihat ve Terakki
Mənbənin açar sözləri
"Kafkasya" · "Osmanlı İmparatorluğu" · "doğu anadolu bölgesi" · "ermeni muhacirler" · "ermeni çeteleri" · "evliye-i selase" · "göçmenler" · "mondros mütarekesi" · "müslüman göçmenler" · "siyaset tarihi" · "tahliye" · "yeniden yerleşim" · "yerleşim politikası"] · ["geç osmanlı dönemi"