MakaleAçık erişimsosyal tarihaskerî harekâtsiyasi tarih

Birinci Dünya Savaşı’nın Başlangıcından Rus İşgaline; Bayburt ve Çevresinde Salgın Hastalıklar

Tarih Okulu Dergisi, 2017

Koleksiyon özeti

Birinci Dünya Savaşı'nın ilk yıllarında Kafkas Cephesi'nin gerisindeki Bayburt ve çevresinde görülen tifüs, kolera ve tifo salgınlarını inceleyen makale.

Tarih Okulu Dergisi'nde yayımlanan bu Türkçe makale, Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıcından Bayburt'un Rus işgaline uğradığı 1916 ortalarına kadarki dönemde bölgede görülen tifüs, humma-yı racia, kolera ve tifo salgınlarını ele alır. Çalışma, salgınların hem cephedeki askerler hem de siviller üzerindeki askerî ve toplumsal etkilerini, coğrafya ve mevsim şartlarının mücadeleyi zorlaştırmasını vurgular. Koleksiyonla bağı doğrudan değildir; Kafkas Cephesi'nin 1914-1916 arka planını ve Osmanlı ordusunun sağlık koşullarını anlamak bakımından dolaylı bir bağlam kaynağıdır.

Kaynağın kendi özeti

Salgın hastalıklar, tarihin eski zamanlarından itibaren birçok insanın hayatını kaybetmesine yol açmasının yanında toplumları ve devletleri derinden etkileyen ciddi bir sorundur. Osmanlı Devleti de aynı sorunla uzun süre mücadele etti. Bu mücadelenin en çetin yaşandığı dönemlerden biri de Birinci Dünya Savaşı yıllarıydı. Savaşın getirdiği her türlü olumsuzluğun yanında Kafkas Cephesi'nde, özellikle coğrafya ve mevsim şartları, salgınlarla mücadeleyi daha da zor hale getirmekteydi. Bu cephenin önemli noktalarından biri olan Bayburt ve çevresinde başta tifüs olmak üzere humma-yı racia, kolera, tifo gibi hastalıklar askerleri ve sivilleri derinden etkiledi. Savaş öncesinde bölgede kolera yaygınken savaş yıllarında tifüs oldukça fazla insan kaybına sebep oldu. Cephedeki askerler bir taraftan düşman ordularıyla savaşırken diğer taraftan da hastalıkla mücadele etmeye çalıştı. Bu çalışmada, Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıcından Bayburt'un Ruslar tarafından işgal edildiği 1916 yılının ortalarına kadarki süreçte Bayburt ve çevresinde ortaya çıkan salgın hastalıklar ve bu hastalıkların askerî ve toplumsal etkileri ele alınmaktadır