MəqaləAçıq girişsosial tarixhərbi əməliyyatsiyasi tarix

Birinci Dünya Savaşı’nın Başlangıcından Rus İşgaline; Bayburt ve Çevresinde Salgın Hastalıklar

Tarih Okulu Dergisi, 2017

Kolleksiya xülasəsi

Birinci Dünya Müharibəsinin ilk illərində Qafqaz Cəbhəsinin arxasında yerləşən Bayburt və ətrafında yayılan tif, vəba və qarın yatalağı epidemiyalarını araşdıran məqalə.

Tarih Okulu Dergisi'ndə dərc olunmuş bu türkcə məqalə, Birinci Dünya Müharibəsinin başlanğıcından Bayburtun rus işğalına məruz qaldığı 1916-cı ilin ortalarınadək bölgədə yayılan tif, vəba və qarın yatalağı epidemiyalarını araşdırır. Tədqiqat epidemiyaların həm cəbhədəki əsgərlərə, həm də mülki əhaliyə hərbi və ictimai təsirlərini vurğulayır. Kolleksiya ilə əlaqəsi birbaşa deyil; Qafqaz Cəbhəsinin 1914-1916 fonu üçün dolayı kontekst mənbəyidir.

Mənbənin öz xülasəsi

Salgın hastalıklar, tarihin eski zamanlarından itibaren birçok insanın hayatını kaybetmesine yol açmasının yanında toplumları ve devletleri derinden etkileyen ciddi bir sorundur. Osmanlı Devleti de aynı sorunla uzun süre mücadele etti. Bu mücadelenin en çetin yaşandığı dönemlerden biri de Birinci Dünya Savaşı yıllarıydı. Savaşın getirdiği her türlü olumsuzluğun yanında Kafkas Cephesi'nde, özellikle coğrafya ve mevsim şartları, salgınlarla mücadeleyi daha da zor hale getirmekteydi. Bu cephenin önemli noktalarından biri olan Bayburt ve çevresinde başta tifüs olmak üzere humma-yı racia, kolera, tifo gibi hastalıklar askerleri ve sivilleri derinden etkiledi. Savaş öncesinde bölgede kolera yaygınken savaş yıllarında tifüs oldukça fazla insan kaybına sebep oldu. Cephedeki askerler bir taraftan düşman ordularıyla savaşırken diğer taraftan da hastalıkla mücadele etmeye çalıştı. Bu çalışmada, Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıcından Bayburt'un Ruslar tarafından işgal edildiği 1916 yılının ortalarına kadarki süreçte Bayburt ve çevresinde ortaya çıkan salgın hastalıklar ve bu hastalıkların askerî ve toplumsal etkileri ele alınmaktadır