MakaleAçık erişimsosyal tarihtarihyazımı

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Hilâl-i Ahmer Cemiyeti’nin Sanatsal Faaliyetleri

Çetin Aykurt · Tarih İncelemeleri Dergisi, 2016

Koleksiyon özeti

Birinci Dünya Savaşı yıllarında Osmanlı Hilâl-i Ahmer Cemiyeti'nin orduya maddi-manevi destek sağlamak için düzenlediği sanatsal faaliyetleri inceleyen akademik makale.

Çetin Aykurt'un Tarih İncelemeleri Dergisi'nde (2016) yayımlanan makalesi, Osmanlı Hilâl-i Ahmer Cemiyeti'nin Birinci Dünya Savaşı sırasında yardım toplamak amacıyla düzenlediği konser, müsamere ve benzeri sanatsal etkinlikleri ele alır. Çalışma, savaşın "topyekûn" niteliğini ve cephe gerisindeki toplumsal dayanışmayı, azınlık okullarının katkılarını da kapsayacak biçimde değerlendirir. Kafkasya cephesi genel çerçevede anılmakla birlikte, metin doğrudan Kafkas İslam Ordusu veya 1918 Azerbaycan harekâtına odaklanmaz; koleksiyonda savaş dönemi cephe gerisi ve yardım örgütlenmesi bağlamı için arka plan kaynağı olarak yer alır.

Kaynağın kendi özeti

Birinci Dünya Savaşı, insanlık tarihi boyunca can ve mal kaybına neden olan büyük savaşlardan biridir. Bu savaş, ağırlıklı olarak Avrupa kıtasında gerçekleşmiştir. Birinci Dünya Savaşı’nda, “topyekûn savaş” kavramı ilk defa ortaya çıkmıştır. Osmanlı Devleti, bir dizi gelişmeler sonucu Almanya’ nın yanında olarak Birinci Dünya Savaşı’ nın içinde kendini buldu. Bunun neticesinde Irak, Suriye ve Filistin, Kafkasya ve Çanakkale cephelerinde düşman devletlere karşı büyük bir savaş içine girdi. Osmanlı Devleti’ nin ekonomik bir sıkıntıda olduğu bir dönemde gerçekleşen cephe savaşları toplum içinde de büyük bir dayanışmayı ortaya çıkardı. Osmanlı Hilâl- i Ahmer Cemiyeti birtakım sanatsal faaliyetler düzenleyerek maddi ve manevi destek temin etmek suretiyle Osmanlı ordusuna katkı sağladı. Bu sanatsal faaliyetler içinde azınlık okullarını da görmekteyiz. Bu çalışmamızda sanatsal faaliyetler değerlendirilerek sağlanan maddî ve manevî destek incelenecektir