Makalesiyasi tarihtarihyazımıbiyografi

Müsavat Partisinin 1911–1922 Yılları Arasındaki Faaliyetleri

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2018

Koleksiyon özeti

Müsavat Partisi'nin 1911-1922 arasındaki siyasi faaliyetlerini ve Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin ilanındaki rolünü inceleyen Türkçe akademik makale.

Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi'nde yayımlanan bu makale, 1905 Rus Devrimi sonrası ortaya çıkan siyasi ortamda kurulan Müsavat Partisi'nin 1911-1922 yılları arasındaki örgütlenmesini ve faaliyetlerini ele alır. Baskılar nedeniyle gizli çalışan ve bir dönem Mehmet Emin Resulzade tarafından ülke dışından yönetilen partinin, 1918'de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin ilanındaki belirleyici rolü vurgulanır. Metin ayrıca 1920 Sovyet işgali sonrası partinin güç kaybını ve 1922'de etkinliğini yitirmesini anlatır. Koleksiyon açısından, Kafkas İslam Ordusu'nun 1918'de desteklediği Azerbaycan devletinin siyasi altyapısını anlamak için arka plan kaynağıdır.

Kaynağın kendi özeti

1905 Rus Devrimi, Rusya hâkimiyetindeki diğer milletlerle birlikte Azerbaycan Türk’lerini de etkiledive siyasi hayatlarında önemli gelişmeler sağladı. Rus Devrimi’yle kısıtlı bir hürriyet ortamına kavuşanTürklerin kurmuş oldukları siyasi teşekküllerden biri olan Müsavat Partisi, Azerbaycan siyasi hayatında enetkili ve en önemli teşkilat olarak yerini almıştır. Müsavat Partisi, şiddetli baskılara maruz kaldığı içinfaaliyetlerini gizli yürütmüş ve hatta lideri Mehmet Emin Resulzade baskılar dolayısıyla parti çalışmalarınıAzerbaycan dışından yönetmek zorunda kalmıştır. Fakat yine de faaliyetlerine devam etmiş ve 1918 yılındaAzerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin ilan edilmesinde en etkili unsur olarak kendisini göstermiştir. 1911 yılındaresmen kurulan Müsavat Partisi, Azerbaycan’ın 1920’de Sovyet işgaline uğramasıyla güç kaybına uğramış ve1922 yılında etkinliğini tamamen yitirmiştir.