Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Döneminde Yüksek Öğretim
Ömer Hacıyev · Synergy International Journal of Field Education Researches, 2026
Koleksiyon özeti
Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin (1918-1920) yükseköğretim politikalarını ve Bakü Devlet Üniversitesi'nin kuruluşunu inceleyen Türkçe akademik makale.
Ömer Hacıyev'in makalesi, 28 Mayıs 1918'de ilan edilen Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin yirmi üç aylık ömrü boyunca eğitim, özellikle de yükseköğretim alanında aldığı kararları, çıkardığı yasaları ve millî kadro yetiştirme çabalarını arşiv belgeleri ve literatür üzerinden ele alır. Çalışmanın merkezinde Azerbaycan'ın ilk üniversitesi olan Bakü Devlet Üniversitesi'nin kuruluşu yer alır. Koleksiyon açısından değeri, Kafkas İslam Ordusu'nun harekâtıyla eşzamanlı doğan Azerbaycan devletinin kurumsal inşasını göstermesidir; askerî harekâta doğrudan değinmez.
Kaynağın kendi özeti
28 Mayıs 1918’de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin ilanı sonrasında, diğer alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da önemli ve başarılı adımlar atılmıştır. Bu dönem, eğitimin her kademesinde olduğu gibi yükseköğretim alanında da temel reformların hayata geçirilmesi ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi bakımından tarihî bir önem taşımaktadır. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti yalnızca yirmi üç ay faaliyet göstermesine rağmen, eğitimin inşası yolunda köklü adımlar atmış; milletimizin eğitim tarihinde önemli başarılara imza atmış ve Azerbaycan’ın millî devlet geleneğinin yeniden tesis edilmesinde büyük rol oynamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde yükseköğretimin gelişimini, yükseköğretime ilişkin alınan kararları ve çıkarılan yasaları analiz etmektir. Çalışma kapsamında çok sayıda bilimsel makale incelenmiş; Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’ne ait arşiv belgelerinden, eğitim alanında alınan kararlardan ve yürürlüğe konulan yasal düzenlemelerden yararlanılmıştır. Bu çalışmada, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde yükseköğretim alanında alınan kararlara, Azerbaycan’ın ilk üniversitesi olan Bakü Devlet Üniversitesi’nin bağımsız bir şekilde kurulmasına ve yükseköğretimin geliştirilmesi amacıyla yabancı ülkelere öğrenci gönderilmesi süreci incelenmişdir. Ayrıca, yükseköğretimin gelişimi açısından önemli adımlardan biri olan Türkçenin devlet dili olarak ilan edilmesi süreci de ele alınarak incelenmişdir. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde yükseköğretim alanında atılan adımlar, Azerbaycan eğitim sisteminin modern çağda gelişmesine ve ulusal temeller üzerinde şekillenmesine önemli katkılar sağlamıştır.
Dizin
- Kişiler
- Ömer Hacıyev
- Yerler
- BaküAzerbaycan
- Birlikler ve kurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiBakü Devlet Üniversitesi
Kaynağın anahtar kelimeleri
Azerbaijan Democratic Republic · Azerbaijan higher education system · Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti · Azerbaycan eğitim tarihi · Azerbaycan yükseköğretim sistemi · Milli kadro · National staff · history of Azerbaijani education