Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Döneminde Yüksek Öğretim
Ömer Hacıyev · Synergy International Journal of Field Education Researches, 2026
Kolleksiya xülasəsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin (1918-1920) ali təhsil siyasətini və Bakı Dövlət Universitetinin yaradılmasını araşdıran türkcə elmi məqalə.
Ömər Hacıyevin məqaləsi 28 May 1918-də elan edilmiş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin iyirmi üç aylıq fəaliyyəti boyunca təhsil, xüsusən ali təhsil sahəsində qəbul etdiyi qərarları, qanunları və milli kadr hazırlığı səylərini arxiv sənədləri və ədəbiyyat əsasında təhlil edir. Tədqiqatın mərkəzində Azərbaycanın ilk universiteti olan Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması dayanır. Kolleksiya baxımından dəyəri Qafqaz İslam Ordusunun əməliyyatları ilə eyni vaxtda yaranan Azərbaycan dövlətinin institusional quruculuğunu göstərməsidir; hərbi əməliyyatlara birbaşa toxunmur.
Mənbənin öz xülasəsi
28 Mayıs 1918’de Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin ilanı sonrasında, diğer alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da önemli ve başarılı adımlar atılmıştır. Bu dönem, eğitimin her kademesinde olduğu gibi yükseköğretim alanında da temel reformların hayata geçirilmesi ve nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi bakımından tarihî bir önem taşımaktadır. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti yalnızca yirmi üç ay faaliyet göstermesine rağmen, eğitimin inşası yolunda köklü adımlar atmış; milletimizin eğitim tarihinde önemli başarılara imza atmış ve Azerbaycan’ın millî devlet geleneğinin yeniden tesis edilmesinde büyük rol oynamıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde yükseköğretimin gelişimini, yükseköğretime ilişkin alınan kararları ve çıkarılan yasaları analiz etmektir. Çalışma kapsamında çok sayıda bilimsel makale incelenmiş; Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’ne ait arşiv belgelerinden, eğitim alanında alınan kararlardan ve yürürlüğe konulan yasal düzenlemelerden yararlanılmıştır. Bu çalışmada, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde yükseköğretim alanında alınan kararlara, Azerbaycan’ın ilk üniversitesi olan Bakü Devlet Üniversitesi’nin bağımsız bir şekilde kurulmasına ve yükseköğretimin geliştirilmesi amacıyla yabancı ülkelere öğrenci gönderilmesi süreci incelenmişdir. Ayrıca, yükseköğretimin gelişimi açısından önemli adımlardan biri olan Türkçenin devlet dili olarak ilan edilmesi süreci de ele alınarak incelenmişdir. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti döneminde yükseköğretim alanında atılan adımlar, Azerbaycan eğitim sisteminin modern çağda gelişmesine ve ulusal temeller üzerinde şekillenmesine önemli katkılar sağlamıştır.
İndeks
- Şəxslər
- Ömer Hacıyev
- Yerlər
- BaküAzerbaycan
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiBakü Devlet Üniversitesi
Mənbənin açar sözləri
Azerbaijan Democratic Republic · Azerbaijan higher education system · Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti · Azerbaycan eğitim tarihi · Azerbaycan yükseköğretim sistemi · Milli kadro · National staff · history of Azerbaijani education