Bakü Devlet Üniversitesi: Doğu’nun Avrupa Tarzındaki İlk Yükseköğretim Kurumunun Kuruluş Serüveni
Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 2021
Collection summary
An article examining, on the basis of archival sources and contemporary press, the founding of Baku State University in November 1919 under the Azerbaijan Democratic Republic.
Published in Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, this article treats the education policies of the Azerbaijan Republic founded on 28 May 1918 and the establishment of Baku State University in November 1919. Alongside the nationalisation of schools, official use of Azerbaijani Turkish and the invitation of teachers from Ottoman lands, it discusses parliamentary debates over the university project and the shortage of funds, scholars and students. For the collection it illuminates the state-building phase of the republic that survived the 1918 Caucasus Islamic Army campaign, and Ottoman-Azerbaijani cultural ties.
The source's own abstract
28 Mayıs 1918’de kurulan ve sadece 23 ay süren Azerbaycan Cumhuriyeti, ekonomik, sosyal ve siyasi alanların yanında halkın eğitimi konusunda da önemli adımlar attı. Bu adımlar arasında okulların millileştirilmesi, Azerbaycan Türkçesinin resmi yazışmalarda kullanılması, Osmanlı coğrafyasından öğretmenler davet edilmesi ve yeni dersliklerin yapılması en önemlilerinden birkaçı idi. Fakat hükûmetin bu konuda aldığı en önemli karar, bütün Müslüman doğusunda ilk defa Avrupa tarzında bir devlet üniversitesini açması oldu. Kasım 1919’da Bakü’de bir devlet üniversitesi açmayı başaran dönemin aydınları, ülkenin eğitimi ve gelişimi adına çok büyük bir ufka sahip olduklarını göstermiş oldu. Bu yüzden Bakü’de kurulan üniversite Azerbaycan halkına bahşedilen büyük bir armağan sayıldı. Bu çalışmada Bakü Üniversitesi’nin kurulması süreci anlatılmıştır. Süreçle ilgili tarihi serüven anlatılırken oldukça kıt maddi kaynaklara dayanarak, bilim adamı ve öğrenci yetersizliğine rağmen kuruluş aşamasının ülkede ne tür tartışmalara sebep olduğu, mecliste üniversite projesinin hangi tartışmalar altında görüşüldüğü üzerinde durulmuştur. Çalışma yapılırken dönemin ulaşılabilen arşiv kaynakları, basını ve araştırma eserleri irdelenmiş, konu objektif olarak ele alınmaya çalışılmıştır.
Index
- Places
- Bakü
- Units and institutions
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiBakü Devlet Üniversitesi