MakaleAçık erişimsiyasi tarihsosyal tarihdiplomasi

1918-1920-ci illərdə Azərbaycan Demokratik Respublikasına edilən həmlələr

O. Rzayev · Ancıent Land, 2025

Koleksiyon özeti

1918-1920 yıllarında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'ne yönelik siyasi-askerî baskı ve saldırıları ele alan Azerbaycan Türkçesi makale.

O. Rzayev'in makalesi, 1917 sonrası Transkafkasya'da askerî-siyasi durumun keskinleşmesini, Zakafkasya Komiserliği ve Zakafkasya Seymi'nin kuruluşunu ve ardından Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilanını anlatır. Yazı, cumhuriyete yöneltilen 'hamleler'in yanı sıra devletleşme adımlarına, yer adlarının Azerbaycanlılaştırılmasına (Yelizavetpol-Gence) ve mali güçlüklere rağmen üniversite kurulmasına ayrılan kaynaklara değinir. Koleksiyon açısından değeri, Kafkas İslam Ordusu'nun 1918'de destek verdiği Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kuruluş ve varlık mücadelesi bağlamını sunmasıdır.

Kaynağın kendi özeti

illərdə Azərbaycan Demokratik Respublikasına edilən həmlələr Xülasə Məqalədə müstəqil Azərbaycan dövləti yaratmaq şüarı altında milli azadlıq hərəkatının güclənməkdə olduğu göstərilmişdi.Bu dövrdə Zaqafqaziyada hərbi-siyasi vəziyyətin son dərəcə kəskinləşdiyi qeyd edilmişdi.Zaqafqaziyada hərbi-siyasi vəziyyət son dərəcə kəskinləşmişdi.Sovet hakimiyyətinə qarşı mübarizədə əksinqilab öz qüvvələrini birləşdirmişdi.1917-ci ilin noyabrında gürcü menşeviklərinin, daşnakların, musavatçıların, eserlərin nümayəndələri Tiflisdə öz diyar hakimiyyət orqanlarını -Zaqafqaziya Komissarlığını təşkil etdilər 1918-ci ilin fevral ayında Tiflisdə 4 deputat qrupundan ibarət "Zaqafqaziya Seymi" yaradıldı və aprel ayında isə Zaqafqaziyanı "Müstəqil federativ respublika" elan etdilər.Sonra Azərbaycanda və qonşu ölkələrdə respublika elan edilməsi barədə qərarlar verildi.Bundan sonra bir sıra şəhər və qəsəbələrin adları dəyişdirilib azərbaycanlaşdırıldı, məsələn: Yelizavetpol-Gəncə və s. kimi məsələlər məqalədə öz əksini tapmışdır.Ciddi maliyyə çətinliklərinə baxmayaraq Azərbaycan Demokratik Respublikası höküməti universitetin təşkilinə, avadanlıqların alınmasına 5 milyon manat ayırdı, aşağı milli siniflər, yəni orta məktəblər üçün müəllim kadrları hazırlamaq məqsədi ilə Bakıda, Gəncədə, Nuxada, Şuşada, Qazaxda