Şehzadebaşı Karakolu baskını ve olay mahalline giren ilk gazete Tevhid-i Efkar
Atatürk Yolu Dergisi, 2010
Koleksiyon özeti
16 Mart 1920 İstanbul'un işgali sırasında 10. Kafkas Tümeni karargâhının bulunduğu Şehzadebaşı Karakolu'na yapılan İngiliz baskınını ve olayı ilk görüntüleyen Tevhid-i Efkâr gazetesini konu alan makale.
Makale, 13 Kasım 1918'den itibaren işgal altındaki İstanbul'un 16 Mart 1920'de ikinci kez işgali sırasında yaşanan Şehzadebaşı Karakolu baskınını anlatır; sabah erken saatlerde 10. Kafkas Tümeni karargâhı ve mızıka efradının bulunduğu karakola giren İngiliz müfrezesinin açtığı ateşte dört asker şehit, on kişi yaralanmıştır. Yazı ayrıca olay yerine ilk giren Tevhid-i Efkâr gazetesinin çektiği şehit fotoğraflarının işgal sansürü nedeniyle İstanbul'da yayımlanamayışını ve bir İtalyan gazeteci aracılığıyla yurt dışına ulaştırılmasını ele alır. Koleksiyon açısından bağ, 1918 Kafkas cephesinde adı geçen Kafkas tümenleri geleneğinden gelen 10. Kafkas Tümeni'nin savaş sonrası akıbeti üzerinden dolaylıdır.
Kaynağın kendi özeti
13 Kasım 1918'den beri işgâl altında bulunan İstanbul, 16 Mart 1920'de ikinci bir işgâl eylemine daha tanık oldu. İngiliz kuvvetlerince sabah 10.00'da resmen başlatılan bu hareket, Osmanlı Hükümeti'ne resmi saatinden 20 dakika önce tebliğ edildi. Oysa İngilizler, listelerinde bulunan kişileri tutuklama girişimleriyle işgâle gece yarısı başlamış durumdaydılar. Fakat bu tutuklamalar sırasında İngiliz askerleri tarafından yapılan muameleler insanlık adına utanç verici, sabah 5.45'de 10. Kafkas Tümen Karargâhı ve karargâh mızıka efradının bulunduğu Şehzadebaşı Karakolu baskını ise, İstanbul işgâlinin en ibret verici olayları olarak tarihe geçmişti. Özellikle Şehzadebaşı'nda gerçekleşen olay, bir İngiliz müfrezesinin ani bir baskınla karakola girerek, yataklarında uyuyan Türk askerlerinin üzerine ateş açması, dördü şehit, on kişiyi yaralamasıyla sonuçlanmıştı.İngilizlerin baskını gerçekleştirip karakolu terk etmesinden sonra, olay yerine ilk olarak Tevhid-i Efkâr gazetesi girmiş, bu kanlı eylemin kurbanlarından dört Türk şehidini fotoğraflamıştı. Ancak işgâl altındaki İstanbul'da bu fotoğrafların yayınlanması mümkün olmadığından, fotoğraflar o sırada İstanbul'a gelen İtalyan Gazeteci Filippucci Guistiniani'ye, İtalyan gazetelerinde yayınlanması için verilmişti. Ertesi gün Tevhid-i Efkâr gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Ebüzziya Bey, İngilizler tarafından sorgulandığı gibi, gazetenin matbaası da birkaç kez baskına uğramış, bu sırada fotoğrafların asılları kaybolmuştu. Fakat İtalyan gazeteci Roma'ya döndüğünde bu fotoğrafları, Osmanlı Hükümeti'nin Roma'daki gayr-ı resmi temsilcisi Galip Kemali (Söylemezoğlu) Bey'e vermişti.İtilaf Devletlerinin 2 Ekim 1923'de İstanbul'u tahliye etmesinden sonra, Tevhid-i Efkâr Gazetesi bu fotoğrafları, Büyük Türk Zaferinin ardından, İstanbul'a dönmüş bulunan Galip Kemali Bey'den istemiş ve 5 Ekim 1923'de aynı gazete tarafından yayınlanmıştı.Böylece İngilizlerin Şehzadebaşı Karakolu'nda giriştikleri bu menfur olayın delilleri, 3,5 yıl sonra Türk kamuoyuyla paylaşılabilmişti.
Dizin
- Yerler
- İstanbulŞehzadebaşı
- Birlikler ve kurumlar
- 10. Kafkas TümeniTevhid-i Efkâr
Kaynağın anahtar kelimeleri
"ingiliz işgali" · "işgal yılları" · "milli mücadele şehitleri" · "milli mücadele"] · "sehzadebasi karakolu baskını" · "tarihi belgeler" · "tevhid-i efkar" · "İstanbul" · ["gazete"