Şehzadebaşı Karakolu baskını ve olay mahalline giren ilk gazete Tevhid-i Efkar
Atatürk Yolu Dergisi, 2010
Kolleksiya xülasəsi
16 mart 1920-ci ildə İstanbulun işğalı zamanı 10-cu Qafqaz Diviziyasının qərargahının yerləşdiyi Şehzadebaşı Qarakolunа ingilis basqınını və hadisəni ilk lentə alan Tevhid-i Efkâr qəzetini araşdıran məqalə.
Məqalə 13 noyabr 1918-dən işğal altında olan İstanbulun 16 mart 1920-də ikinci dəfə işğalı zamanı baş verən Şehzadebaşı Qarakolu basqınını təsvir edir; səhər tezdən 10-cu Qafqaz Diviziyasının qərargahı və orkestr heyətinin yerləşdiyi binaya girən ingilis dəstəsinin atəşi nəticəsində dörd əsgər şəhid olmuş, on nəfər yaralanmışdır. Yazıda həmçinin hadisə yerinə ilk daxil olan Tevhid-i Efkâr qəzetinin çəkdiyi fotoların işğal senzurası səbəbindən İstanbulda dərc oluna bilməməsi və italyan jurnalist vasitəsilə xaricə çıxarılması araşdırılır. Kolleksiya baxımından əlaqə 1918 Qafqaz cəbhəsi diviziyaları ənənəsi ilə dolayıdır.
Mənbənin öz xülasəsi
13 Kasım 1918'den beri işgâl altında bulunan İstanbul, 16 Mart 1920'de ikinci bir işgâl eylemine daha tanık oldu. İngiliz kuvvetlerince sabah 10.00'da resmen başlatılan bu hareket, Osmanlı Hükümeti'ne resmi saatinden 20 dakika önce tebliğ edildi. Oysa İngilizler, listelerinde bulunan kişileri tutuklama girişimleriyle işgâle gece yarısı başlamış durumdaydılar. Fakat bu tutuklamalar sırasında İngiliz askerleri tarafından yapılan muameleler insanlık adına utanç verici, sabah 5.45'de 10. Kafkas Tümen Karargâhı ve karargâh mızıka efradının bulunduğu Şehzadebaşı Karakolu baskını ise, İstanbul işgâlinin en ibret verici olayları olarak tarihe geçmişti. Özellikle Şehzadebaşı'nda gerçekleşen olay, bir İngiliz müfrezesinin ani bir baskınla karakola girerek, yataklarında uyuyan Türk askerlerinin üzerine ateş açması, dördü şehit, on kişiyi yaralamasıyla sonuçlanmıştı.İngilizlerin baskını gerçekleştirip karakolu terk etmesinden sonra, olay yerine ilk olarak Tevhid-i Efkâr gazetesi girmiş, bu kanlı eylemin kurbanlarından dört Türk şehidini fotoğraflamıştı. Ancak işgâl altındaki İstanbul'da bu fotoğrafların yayınlanması mümkün olmadığından, fotoğraflar o sırada İstanbul'a gelen İtalyan Gazeteci Filippucci Guistiniani'ye, İtalyan gazetelerinde yayınlanması için verilmişti. Ertesi gün Tevhid-i Efkâr gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Ebüzziya Bey, İngilizler tarafından sorgulandığı gibi, gazetenin matbaası da birkaç kez baskına uğramış, bu sırada fotoğrafların asılları kaybolmuştu. Fakat İtalyan gazeteci Roma'ya döndüğünde bu fotoğrafları, Osmanlı Hükümeti'nin Roma'daki gayr-ı resmi temsilcisi Galip Kemali (Söylemezoğlu) Bey'e vermişti.İtilaf Devletlerinin 2 Ekim 1923'de İstanbul'u tahliye etmesinden sonra, Tevhid-i Efkâr Gazetesi bu fotoğrafları, Büyük Türk Zaferinin ardından, İstanbul'a dönmüş bulunan Galip Kemali Bey'den istemiş ve 5 Ekim 1923'de aynı gazete tarafından yayınlanmıştı.Böylece İngilizlerin Şehzadebaşı Karakolu'nda giriştikleri bu menfur olayın delilleri, 3,5 yıl sonra Türk kamuoyuyla paylaşılabilmişti.
İndeks
- Yerlər
- İstanbulŞehzadebaşı
- Hərbi hissələr və qurumlar
- 10. Kafkas TümeniTevhid-i Efkâr
Mənbənin açar sözləri
"ingiliz işgali" · "işgal yılları" · "milli mücadele şehitleri" · "milli mücadele"] · "sehzadebasi karakolu baskını" · "tarihi belgeler" · "tevhid-i efkar" · "İstanbul" · ["gazete"