Şehzadebaşı Karakolu baskını ve olay mahalline giren ilk gazete Tevhid-i Efkar
Atatürk Yolu Dergisi, 2010
Collection summary
An article on the British raid of 16 March 1920 on the Şehzadebaşı police station, which housed the 10th Caucasian Division headquarters, and on Tevhid-i Efkâr, the first newspaper to reach the scene.
The article recounts the raid on the Şehzadebaşı police station during the second, formal occupation of Istanbul on 16 March 1920, when a British detachment opened fire on soldiers of the 10th Caucasian Division headquarters and its band, killing four and wounding ten. It also examines how Tevhid-i Efkâr, the first newspaper on the scene, photographed the dead but could not publish the images under occupation censorship, sending them abroad via an Italian journalist. Its link to the collection is indirect, resting on the postwar fate of a Caucasian division.
The source's own abstract
13 Kasım 1918'den beri işgâl altında bulunan İstanbul, 16 Mart 1920'de ikinci bir işgâl eylemine daha tanık oldu. İngiliz kuvvetlerince sabah 10.00'da resmen başlatılan bu hareket, Osmanlı Hükümeti'ne resmi saatinden 20 dakika önce tebliğ edildi. Oysa İngilizler, listelerinde bulunan kişileri tutuklama girişimleriyle işgâle gece yarısı başlamış durumdaydılar. Fakat bu tutuklamalar sırasında İngiliz askerleri tarafından yapılan muameleler insanlık adına utanç verici, sabah 5.45'de 10. Kafkas Tümen Karargâhı ve karargâh mızıka efradının bulunduğu Şehzadebaşı Karakolu baskını ise, İstanbul işgâlinin en ibret verici olayları olarak tarihe geçmişti. Özellikle Şehzadebaşı'nda gerçekleşen olay, bir İngiliz müfrezesinin ani bir baskınla karakola girerek, yataklarında uyuyan Türk askerlerinin üzerine ateş açması, dördü şehit, on kişiyi yaralamasıyla sonuçlanmıştı.İngilizlerin baskını gerçekleştirip karakolu terk etmesinden sonra, olay yerine ilk olarak Tevhid-i Efkâr gazetesi girmiş, bu kanlı eylemin kurbanlarından dört Türk şehidini fotoğraflamıştı. Ancak işgâl altındaki İstanbul'da bu fotoğrafların yayınlanması mümkün olmadığından, fotoğraflar o sırada İstanbul'a gelen İtalyan Gazeteci Filippucci Guistiniani'ye, İtalyan gazetelerinde yayınlanması için verilmişti. Ertesi gün Tevhid-i Efkâr gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Ebüzziya Bey, İngilizler tarafından sorgulandığı gibi, gazetenin matbaası da birkaç kez baskına uğramış, bu sırada fotoğrafların asılları kaybolmuştu. Fakat İtalyan gazeteci Roma'ya döndüğünde bu fotoğrafları, Osmanlı Hükümeti'nin Roma'daki gayr-ı resmi temsilcisi Galip Kemali (Söylemezoğlu) Bey'e vermişti.İtilaf Devletlerinin 2 Ekim 1923'de İstanbul'u tahliye etmesinden sonra, Tevhid-i Efkâr Gazetesi bu fotoğrafları, Büyük Türk Zaferinin ardından, İstanbul'a dönmüş bulunan Galip Kemali Bey'den istemiş ve 5 Ekim 1923'de aynı gazete tarafından yayınlanmıştı.Böylece İngilizlerin Şehzadebaşı Karakolu'nda giriştikleri bu menfur olayın delilleri, 3,5 yıl sonra Türk kamuoyuyla paylaşılabilmişti.
Index
- Places
- İstanbulŞehzadebaşı
- Units and institutions
- 10. Kafkas TümeniTevhid-i Efkâr
The source's keywords
"ingiliz işgali" · "işgal yılları" · "milli mücadele şehitleri" · "milli mücadele"] · "sehzadebasi karakolu baskını" · "tarihi belgeler" · "tevhid-i efkar" · "İstanbul" · ["gazete"