TADİV
MakaleAçık erişimsiyasi tarihdiplomasitarihyazımı

Azerbaycan’ın I. Dünya Savaşı (1914–1918) Bağlamındaki Jeopolitik Konumu: Stratejik Önemi ve Ulusal Devletleşme Sürecinin Oluşumu

Lala Rasul Mammedova · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2025

Koleksiyon özeti

I. Dünya Savaşı yıllarında Azerbaycan'ın jeopolitik konumunu ve ulusal devletleşme sürecini inceleyen akademik makale.

Lala Rasul Mammedova'nın Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi'nde (2025) yayımlanan bu makalesi, 1914–1918 arasında Güney Kafkasya'da Osmanlı, Rus ve Alman stratejik çıkarları çerçevesinde Azerbaycan'ın jeopolitik önemini ele alır. Çalışma, Azerbaycan'ı yalnızca bir çatışma sahası değil, büyük güçler rekabeti içinde beliren siyasi bir aktör olarak değerlendirir ve savaşın milli kimlik, erken anayasal düşünce ile Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kuruluşuna giden süreç üzerindeki etkisini tartışır. Koleksiyon açısından 1918 Kafkas İslam Ordusu harekâtının siyasi-jeopolitik arka planını kavramaya yardımcı bir bağlam kaynağıdır.

Kaynağın kendi özeti

Bu makale, I. Dünya Savaşı (1914–1918) sırasında Azerbaycan’ın jeopolitik önemini incelemekte; Güney Kafkasya’daki Osmanlı İmparatorluğu, Rus İmparatorluğu ve Almanya'nın stratejik çıkarlarına odaklanmaktadır. Tarihî ve arşiv kaynaklarına dayanan çalışma, Azerbaycan’ın yalnızca çatışma alanı olarak değil, aynı zamanda büyük güçler arasındaki rekabet çerçevesinde ortaya çıkan siyasi bir aktör olarak rolünü analiz etmektedir. Makale ayrıca savaş sürecinde yaşanan gelişmelerin Azerbaycan’daki ulusal kimliğin yükselişi, erken dönem anayasal düşünce ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden temel adımlar üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Bu incelemenin güncelliği, Azerbaycan’da 2025 yılının resmî olarak “Anayasa ve Egemenlik Yılı” ilan edilmesiyle daha da pekişmekte; bu tarihsel dönüşümün ülkenin hukuki ve siyasi mirası açısından taşıdığı çağdaş önemi ortaya koymaktadır.

Dizin

Kaynağın anahtar kelimeleri

Azerbaijan · Azerbaycan · Geopolitics · Güney Kafkasya · I. Dünya Savaşı (1914–1918) · Jeopolitik · Osmanlı İmparatorluğu · Ottoman Empire · Rus İmparatorluğu · Russian Empire · South Caucasus · Turkish Society and Community · Türk Halkları ve Toplulukları · World War I (1914–1918)