Azerbaycan’ın I. Dünya Savaşı (1914–1918) Bağlamındaki Jeopolitik Konumu: Stratejik Önemi ve Ulusal Devletleşme Sürecinin Oluşumu
Lala Rasul Mammedova · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2025
Kolleksiya xülasəsi
I Dünya Müharibəsi illərində Azərbaycanın geosiyasi mövqeyini və milli dövlətçilik prosesini araşdıran akademik məqalə.
Lala Rəsul Məmmədovanın "Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi"ndə (2025) dərc olunan bu məqaləsi 1914–1918-ci illərdə Cənubi Qafqazda Osmanlı, Rusiya və Almaniyanın strateji maraqları kontekstində Azərbaycanın geosiyasi əhəmiyyətini araşdırır. Tədqiqat Azərbaycanı yalnız münaqişə meydanı deyil, böyük dövlətlər rəqabətində formalaşan siyasi aktor kimi qiymətləndirir və müharibənin milli kimlik, erkən konstitusiya düşüncəsi və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasına aparan proseslərə təsirini müzakirə edir. Kolleksiya baxımından 1918-ci il Qafqaz İslam Ordusu əməliyyatlarının siyasi fonunu anlamağa kömək edən kontekst mənbəyidir.
Mənbənin öz xülasəsi
Bu makale, I. Dünya Savaşı (1914–1918) sırasında Azerbaycan’ın jeopolitik önemini incelemekte; Güney Kafkasya’daki Osmanlı İmparatorluğu, Rus İmparatorluğu ve Almanya'nın stratejik çıkarlarına odaklanmaktadır. Tarihî ve arşiv kaynaklarına dayanan çalışma, Azerbaycan’ın yalnızca çatışma alanı olarak değil, aynı zamanda büyük güçler arasındaki rekabet çerçevesinde ortaya çıkan siyasi bir aktör olarak rolünü analiz etmektedir. Makale ayrıca savaş sürecinde yaşanan gelişmelerin Azerbaycan’daki ulusal kimliğin yükselişi, erken dönem anayasal düşünce ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden temel adımlar üzerindeki etkisini araştırmaktadır. Bu incelemenin güncelliği, Azerbaycan’da 2025 yılının resmî olarak “Anayasa ve Egemenlik Yılı” ilan edilmesiyle daha da pekişmekte; bu tarihsel dönüşümün ülkenin hukuki ve siyasi mirası açısından taşıdığı çağdaş önemi ortaya koymaktadır.
İndeks
- Şəxslər
- Lala Rasul Mammedova
- Yerlər
- AzerbaycanGüney Kafkasya
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Osmanlı İmparatorluğuRus İmparatorluğuAzerbaycan Halk Cumhuriyeti
Mənbənin açar sözləri
Azerbaijan · Azerbaycan · Geopolitics · Güney Kafkasya · I. Dünya Savaşı (1914–1918) · Jeopolitik · Osmanlı İmparatorluğu · Ottoman Empire · Rus İmparatorluğu · Russian Empire · South Caucasus · Turkish Society and Community · Türk Halkları ve Toplulukları · World War I (1914–1918)