Birinci Dünya Harbinde, Kafkas İslam Ordusunun lojistik durumu - teşkilatlanma ve tahliyesi
M. A. Mutluer · Milli Savunma Üniversitesi, 2022
Koleksiyon özeti
Kafkas İslam Ordusu'nun lojistik teşkilatlanması ve tahliyesi üzerine Millî Savunma Üniversitesi tezi (2022).
M. A. Mutluer'in Millî Savunma Üniversitesi'nde hazırladığı tez, Sarıkamış'tan Brest-Litovsk sonrası ileri harekâta uzanan arka planı çizdikten sonra Nuri Paşa'nın 25 Mayıs 1918'de Gence'de karargâh kurmasıyla fiilen başlayan harekâtın lojistiğini inceler. Harekâtın büyük kısmını üstlenen 5. Kafkas Tümeni lojistik teşkilatların çoğunu kurmuş; 5 Ağustos 1918'de Birinci Bakü Taarruzu'nun başarısızlığı üzerine sevk edilen 15. Piyade Tümeni kurtarılmış bölgeden geçtiği için hızla Bakü önlerine gelmiş ve lojistik hizmetleri daha çok Dağıstan harekâtında kullanılmıştır. Tez, ordunun harp okulu ve küçük zabit mektebi gibi kurumlar açtığını ve tahliye sürecini de ele alır.
Kaynağın kendi özeti
Kafkas Cephesi'nde 1914 yılında Osmanlının, Çarlık Rusya'ya karşı başlattığı Sarıkamış taarruzu başarısız olmuş, Türk Ordusu Anadolu'nun içlerine kadar çekilmiştir. Fakat Çarlık rejiminin yıkılması ve ardından 3 Mart 1918'de Brest – Litovsk antlaşmasının imzalanması dengeleri değiştirmiş, Türk ordusu 1877 - 1878 harbi sınırlarına geri dönmüş, hatta daha ileri harekât için hazırlıklara başlamıştır. 25 Mayıs 1918'de Nuri Paşa'nın Gence'de karargâh kurmasıyla Kafkas İslam Ordusu harekâta fiilen başlamıştır. Harekât 5. Kafkas Tümeni ve 15. Piyade Tümeni tarafından icra edilmiştir. 5. Kafkas Tümeni, harekâtın büyük bir kısmını üstlenmiş ve lojistik teşkilatların çoğunluğu bu tümenin gayretleriyle oluşturulmuştur. 15. Piyade Tümeni ise, 5 Ağustos 1918'de Birinci Bakü Taarruzunun başarısız olmasıyla bölgeye sevk edilmiştir. Kurtarılmış bir bölgeden geçtiği için zorlu bir ikmal faaliyeti olmamış ve hızlı bir şekilde Bakü önlerine gelmiştir. 15 Eylül 1918'de de Bakü kurtarılmıştır. 15. Piyade Tümeninin lojisitk hizmetleri daha çok Dağıstan harekâtında etkin olarak kullanılmıştır. Kafkas İslam Ordusu sadece askeri hareketi yürütmemiş, Azerbaycan coğrafyasında harp okulu, küçük zabit mektebi, askeri telgraf mektebi gibi askeri açıdan eğitim verecek okulların yanında, çeşitli fabrikalar açma girişimleri de olmuştur. Ordu başarılı hareketler yürütse de Osmanlının diğer cephelerde durumu hiç iyi değildi ve 30 Ekim 1918'de Mondros mütarkesi imzalandı. Mütareke gereği Türk Ordusu Kafkasları boşaltmak zorunda kaldı. Anahtar Sözcükler: Askeri Tarih, Osmanlı Tarihi, Rusya Tarihi
Dizin
- Kişiler
- Nuri Paşa (Killigil)
- Birlikler ve kurumlar
- Kafkas İslam Ordusu5. Kafkas Tümeni15. Piyade Tümeni
Kaynağın anahtar kelimeleri
Anahtar Kelime: Askeri birlikler = Military units · Askeri teşkilat = Military organization · Dünya Savaşı I = World War I · Kafkas İslam Ordusu = Caucasian Islam Army · Lojistik = Logistics · Osmanlı Devleti = Ottoman State · Osmanlı Dönemi = Ottoman Period · Osmanlı tarihi = Ottoman history · Savaş = War · Örgüt yapısı = Organizational structure