Stepan Şaumyan'ın Bakü'deki uygulamaları (1917-1918)
K. Huseynova · İstanbul Üniversitesi, 2022
Koleksiyon özeti
Bakü Halk Komiserleri Sovyeti başkanı Stepan Şaumyan'ın 1917-1918'deki uygulamaları.
İstanbul Üniversitesi'nde 2022'de tamamlanan tez, 1917 devrimlerinin Güney Kafkasya'daki etkilerini ve Bolşeviklerin Bakü'de kurduğu Sovyet yönetiminin başına getirilen Stepan Şaumyan'ın faaliyetlerini inceler. Şaumyan'ın kamulaştırma politikası ve Bakü petrolünü Rusya'ya aktarma çabası, Azerbaycan temsilcilerinin Güney Kafkasya hükümetiyle birlikte muhalefeti ve Taşnaklarla iş birliği içinde Müslümanlara yönelik şiddet anlatılır. Azerbaycan Türklerinin yardım çağrısıyla kurulan Kafkas İslam Ordusu'nun Bakü'yü Bolşevik-Ermeni kuvvetlerinden kurtarması tezin sonuç bölümünü oluşturur.
Kaynağın kendi özeti
Azerbaycan, XIX. yüzyılın başlarında Rus İmparatorluğu'nun Kafkasya'ya açılması sonucu Rusya'nın sömürgesi haline gelmiştir. Devam eden tarihsel süreçte 1917 yılında Rusya'da baş gösteren devrimlerin siyasi çalkantıları Güney Kafkasya'da siyasi durumu değiştirerek Kafkasya'yı kontrol etme girişimlerini arttırmıştır. Bolşevik Rejimi tarafından Bakü'de Sovyet yönetimi kurulmuş ve Bakü Halk Komiserleri Konsey'i oluşturularak başına Ermeni asıllı Stepan Şaumyan getirilmişti. Kamulaşatırma politikasını uygulayan Şaumyan, Bakü petrolünün Rusya'ya sorunsuz aktarılmasını sağlamaya çalışmıştır. Azerbaycan'ın önde gelen temsilcileri, gerçek siyasi hedefler için savaşmaya başlamış, Şaumyan'a karşı Güney Kafkasya Hükümetiyle birlikte hareket etmiştir. Şaumyan, iktidarı kaybetmemek için Taşnaklarla beraber hareket ederek Müslümanlar üzerinde katliamlar gerçekleştirmiştir. Osmanlı Devleti, Azerbaycan Türklerinden gelen yardım çağrıları üzerine Kafkas İslam Ordusunu kurmuştur. Stepan Şaumyan önderliğindeki Bolşevik Ermeni silahlı kuvvetlerine karşı savaşan Türk ordusu, Bakü'yü Bolşeviklerden kurtarmış ve Azerbaycan'ın toprak bütünlüğünü sağlamıştır. Bu tez, Stepan Şaumyan'ın 1917-1918 yılları arasındaki devrimci hareketteki rolünü, BHKK liderliğindeki uygulamalarını, Bolşevik politikasının Azerbaycan'ın siyasi yaşamındaki etkisini ana kaynaklar ışığında değerlendirmeyi hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Bakü, Rusya, Stepan Şaumyan, Güney Kafkasya, Kafkas İslam Ordusu.
Dizin
- Kişiler
- Stepan Şaumyan
- Yerler
- BaküGüney Kafkasya
- Birlikler ve kurumlar
- Bakü Halk Komiserleri SovyetiTaşnaksutyunKafkas İslam OrdusuBolşevikler
Kaynağın anahtar kelimeleri
Anahtar Kelime: 19. yüzyıl = 19. century · Azerbaycan = Azerbaijan · Azerbaycan tarihi = Azerbaijan history · Azerbaycan-Bakü = Azerbaijan-Baku · Güney Kafkasya = South Caucaus · Kafkasya = Caucasus · Stephan · Stephan = Şaumyan · Türk tarihi = Turkish history · Şaumyan