Bolşevik İhtilali Sonrası İngiltere’nin Rusya ve Kafkasya Politikası
Mehmet Okur · Vakanuvis - International Journal of Historical Researches, 2017
Koleksiyon özeti
Mehmet Okur'un 1917 Bolşevik İhtilali sonrasında İngiltere'nin Rusya ve Kafkasya politikasındaki dönüşümü ele alan makalesi.
Vakanuvis dergisinde yayımlanan bu Türkçe makale, İngiltere'nin Birinci Dünya Savaşı öncesi ve sırasındaki Rusya politikasının Hindistan ve Basra Körfezi çıkarları ekseninde geçirdiği değişimi inceliyor. Ekim 1917'de Bolşeviklerin iktidara gelmesi ve Rusya'nın savaştan çekilmesiyle İngiltere'nin bölgeye yönelik yeni bir arayışa girdiği, Mondros Mütarekesi'nin ardından ise Kafkasya'ya açılma imkânı bulduğu vurgulanıyor. Çalışma, Kafkas İslam Ordusu harekâtının içinde geliştiği İngiliz-Rus rekabeti ve büyük güç mücadelesi zeminini anlamak için arka plan sağlar.
Kaynağın kendi özeti
İngiltere’nin Rusya ve Kafkasyapolitikası Birinci Dünya Savaşı öncesi ve savaş sürecinde farklı bir seyirizlemiştir. Şüphesiz bu politik iniş çıkışlarda İngiltere’nin Hindistansömürgesi ve Basra Körfezi’ndeki çıkarları önemli rol oynamıştır. Bilindiğiüzere İngiltere XVIII. yüzyıl sonundan XIX. yüzyıl sonuna kadar yaklaşık yüzyıl Osmanlı Devleti’ni Rusya’ya karşı desteklemiş, ancak Almanya’nın yeni birgüç olarak ortaya çıkması ve İstanbul ile yakın ilişkiler içerisine girmesiüzerine bu politikasından vazgeçmiştir. Osmanlı Devleti üzerinde giderek artan Alman nüfuzu, XX. yüzyılınbaşında İngiltere’yi bir zamanlar amansız düşmanı olan Rusya ile bir kaderbirliğine, hatta Boğazlardan Kafkaslara, Akdeniz’den Basra Körfezi’ne kadaruzanan Osmanlı coğrafyasını paylaşan gizli anlaşmalara taşımıştır. Ancak buanlaşmanın Ekim 1917’de Rusya’da yönetimi ele geçiren Bolşevikler tarafındandeşifre edilmesi ve Rusya’nın savaştan çekilmesi bir anda bu devleti, ortakdevletten düşman devlete dönüştürmüştür. Osmanlı Devleti’nin MondrosMütarekesi’ni imzalaması ise İngiltere’ye Kafkas coğrafyasına açılma veburadaki çeşitli unsurları kullanarak bölgeyi kontrol etme fırsatı vermiştir. Ziraİngiltere’nin amacı, Karadeniz’den başlayıp Kafkaslar, Hazar Denizi, İran ve Afganistan’akadar uzanan hattı kontrol altına alarak Ortadoğu ve Hindistan için bir güvenlikkuşağı oluşturmaktı. Kafkasya’da Bolşeviklere ve Türklere karşı oluşturacağısiyasi yapı, İngiltere’nin biraz önce belirtilen amacı için büyük önem arzediyordu.
Dizin
- Kişiler
- Mehmet Okur
- Birlikler ve kurumlar
- Osmanlı DevletiBolşevikler
Kaynağın anahtar kelimeleri
Bolshevik · Bolşevik · Britain/British · Caucasus · Kafkasya · Rus/Rusya · Russian/Russia · Turkey · Türkiye · İngiltere/İngiliz