Birinci Dünya Savaşı'nda Türkiye Ermenilerinin Rus ordularına katılımına dair yeni belgeler
Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 2011
Collection summary
A Turkish-language article using Russian archival documents to examine Ottoman Armenians' enlistment in Russian volunteer units during the First World War.
Published in 2011 in the journal Karadeniz, this article draws on Dashnak–Tsarist correspondence and archival enlistment lists to document Ottoman Armenians' participation in the Russian army and volunteer regiments. The author argues, on the basis of these sources, that Armenians were assigned two tasks: fomenting revolt behind the Ottoman lines and facilitating Russian occupation through volunteer units. It offers indirect background to the collection on the Caucasus front and Russian–Armenian military cooperation preceding the 1918 Army of Islam campaign.
The source's own abstract
Tasnakların, Çarlık Rusyası yetkilileriyle yaptıkları yazısmalarından ve görüsmelerden Türkiye’yi isgal planları çerçevesinde Ermenilere iki misyon yüklenildiği görülmektedir. Ermeniler, cephe gerisinde ayaklanma çıkararak Türk ordusunu zaafa uğratacaktır. Bu birinci görevdir. Đkincisi ise olusturulan Ermeni gönüllü birlikleri yoluyla Türk ordusunun savunma hattını yırtarak Rus isgalini kolaylastırmaktır. Ayrıca bu temelde Rus yetkililerinin yazdığı sayısız rapor vardır. Bütün bu planlar, Batı devletlerinin ve Çarlık Rusyası’nın emir komutası altında yürütülmüstür. Her iki görevin yerine getirilmesinde Türkiye Ermenileri aktif rol oynamıstır. Mesele birkaç Tasnak teröristinin isinden ibaret değildir. Gönüllü birliklerin olusturulmasına ve ayaklanmalara ne yazık ki, genis Ermeni kitleleri katılmıstır. Arsivler, Çarlık ordularına hizmet etmek ve Türkiye’ye karsı gönüllü birliklerde savasmak için Türkiye Ermenilerinin Rus yetkililere basvurularıyla doludur. Osmanlı uyruklu aydınlardan ve doktorlardan üniversite öğrencilerine ve sıradan köylülere kadar binlerce Ermeninin listeleri arsivlerde isim isim mevcuttur. Türkiye Ermenilerinin bu hareketi tehcirin çok öncesinde baslamıs ve ülkenin doğusundan batısına, hatta Đran’dan Avrupa’ya Amerika’ya kadar yayılmıstır. Bu belgeler, tehdidin ayrılıkçı örgüt yönetici ve militanlarıyla sınırla olmadığını göstermesi ve tehcirin nedenlerini açıklaması bakımından önemlidir.
Index
- Units and institutions
- Ermeni gönüllü alaylarıRus OrdusuTaşnaksutyun
- Events
- Birinci Dünya Savaşı
The source's keywords
"1. Dünya Savaşı" · "ermeni isyanları" · "ermeni sorunu"] · "gönüllü alaylar" · "kafkas cephesi" · "osmanlı ermenileri" · "rus kaynakları" · "rus-ermeni ittifakı" · "siyaset tarihi" · "tarihi belgeler" · "türk-ermeni ilişkileri" · ["arşiv belgeleri"