TADİV
ArticleOpen accessmilitary operationspolitical historyhistoriography

Birinci Dünya Savaşı: 1916, Trabzon'un Ruslar Tarafından İşgali

Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi, 2015

Collection summary

An academic article examining Russian naval operations in the Black Sea during the First World War and the occupation of Trabzon on 18 April 1916.

Published in Askeri Tarih Araştırmaları Dergisi, this Turkish-language article traces the Caucasus front from the Ottoman Empire's de facto entry into the war in late 1914 and Russia's operations along the Black Sea coast. It highlights Trabzon's role as the supply port for the Third Army headquartered at Erzincan, the resistance of coastal units and locally organised forces under the Teşkilat-ı Mahsusa, and the city's occupation on 18 April 1916. For the collection it supplies background on the Ottoman-Russian struggle preceding the 1918 Army of Islam campaign.

The source's own abstract

Osmanlı Devleti ile Almanya arasında imzalanan ittifak anlaşmasını müteakip Karadenize çıkan Osmanlı donanmasının 1914 Ekiminde Rus limanlarını bombardımana tutmasıyla Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşına fiilen girdi. Nitekim Rus orduları 1 Kasım 1914 günü Osmanlı-Rus sınırını geçti ve Erzurum üzerine harekâta girişti. Türk Başkomutanlığı için Trabzon ve havalisi büyük önem arz ediyordu. Çünkü bu bölgenin bir düşman işgaline maruz kalması, merkezi Erzincanda olan 3üncü Orduyu oldukça sıkıntıya sokacaktı. Kafkas Cephesinde yeterli yol bağlantısı olmadığı için savaşan birliklerinin takviye ve tedarikini, Karadeniz yolu ile yapmaya mecburdu. Bu nedenle Rusyanın Karadeniz Bölgesinde başlattığı işgal hareketinin odak noktası, bir ikmal limanı olan Trabzon oldu ve savaşın başlangıcından Trabzonun 18 Nisan 1916da fiilen işgaline kadar aralıklarla sürecek olan Rus deniz harekâtı başladı. Başkomutanlıkça sahil kesiminde bulunan kuvvetlere daha önce örtme ve gizleme emri verilmişti. Huduttaki Rus karakollarına baskınlar yapma ve buradaki Rus kuvvetlerinin Doğu Anadoluya takviye olarak gönderilmesine mani olma emri alan sahil birlikleri, Teşkilat-ı Mahsusanın örgütlediği bölge halkı ile ortak harekâta geçti. İlk başta Türk birlikleri Batum önlerine kadar gelmişlerse de sürekli denizden ve karadan takviye edilen Rus kuvvetleri karşısında geri çekilmek zorunda kalmışlar, dolayısıyla 3üncü Orduyu takviye etmek zorlaşmıştır. Sahil boyunca yer alan köy, kasaba ve kentler Trabzon dâhil olmak üzere birer birer Rus işgaline maruz kalmış, Türk-Müslüman ahali batıya doğru göç etmek zorunda kalmışdır.

Index