ArticleOpen accesspolitical historysocial historyhistoriography

Ermenilerin 1918 Bakü Katliamında Bolşevizm Etkisi

Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2022

Collection summary

A Turkish scholarly article examining the March 1918 events in Baku through the lens of Bolshevik–Armenian cooperation, describing them as a genocide.

Published in 2022 in Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, this article studies the March 1918 events in Baku in the context of Russian interest in Baku oil after the Bolshevik Revolution and the appointment of Stepan Shaumian as extraordinary commissar for the Caucasus. The author characterises the events as a genocide committed against Azerbaijani Turks by Armenians with Bolshevik backing, stressing opposition to Azerbaijani independence. For the collection it provides background to the situation that shaped the Army of Islam's 1918 campaign toward Baku.

The source's own abstract

Bakü petrolleri tüm dünyanın, bilhassa daha çok Rusya’nın iştahını kabartmıştır. Bundan dolayı Rusya’daki Bolşevik İhtilali ortaya çıktıktan hemen sonra Lenin, Bakü’yü Güney Kafkasya Bolşeviklerinin merkezi olmasına karar vermiş ve bununla ilgili olarak Ermeni Şef Stephan Şaumyan’ı 1917 Aralık ayında Kafkasların olağanüstü komiseri olarak atamıştır. Şaumyan, Azerbaycan Türklerinin bağımsızlıklarını kazanmalarını asla tasvip etmemiş ve bu düşünce onu çok rahatsız etmiştir. Şaumyan, Bakü’nün bağımsız Azerbaycan’ın başkenti olmasını içine sindirememiş hatta Ermenilerin bağımsızlığının planlarını da Bakü’de gerçekleştirmek için her türlü katliamları yapmaktan da çekinmemiştir. 30 Mart 1918 tarihinde Ermeniler tarafından Bolşeviklerin etkisiyle Bakü’de Türkler soykırıma uğrayarak Bakü savaş alanına dönmüştür. Netice itibariyle Bolşeviklerden aldıkları destekle katliamlarda sınır tanımayan Ermeniler ‘Büyük Ermenistan’ hayallerini de gerçekleştirme arzusuna girmişlerdir. Bu çalışmada 30 Mart 1918 yılında Ermeniler aracılığıyla Bolşeviklerden aldıkları destekle Bakü’deki kanlı soykırım ele alınmıştır. Ermenilerin Bolşeviklerden aldıkları yardım ve Bolşevizm etkisinin üzerinde durulmuştur. Çalışmada kullanılan kaynakların çoğunluğu Azerice ve sonrasında Rusça eserler olmak üzere diğer çeşitli tetkik eserlerden de yararlanılma yoluna gidilmiştir.