Azerbaycan Arşiv Belgelerine Göre: 1918-1920 Yılları Arasında Bakü ve Erivan’da Ermenilerin Yaptığı Mezalim
Cengiz Atlı · Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 2020
Collection summary
A Turkish-language article examining, on the basis of Azerbaijani and Turkish archival documents, violence against the Muslim population in Baku, Yerevan and Kars between 1918 and 1920.
Cengiz Atlı's 2020 article draws on Azerbaijani State Archive and Turkish Republican Archive documents, memoirs and official reports to examine events affecting the Muslim population in Baku, Yerevan and Kars in 1918-1920, which the author characterises as 'Armenian atrocities'. It sets out the background of Lenin's decision after the Bolshevik revolution to make Baku a centre of Caucasian Bolshevism, the December 1917 appointment of Stepan Shaumian as extraordinary commissar, and the strategic value of Baku's oil. For the collection it offers a document-based perspective on the March 1918 events and the contest over Baku that preceded the Army of Islam's 1918 campaign.
The source's own abstract
19. yy. sonu 20. yy. başlarında Azerbaycan’ın eski ve güzel şehirlerinden biri olan Bakü, Kafkasya’nın büyük sanayi merkezi haline gelmişti. Bakü petrolleri tüm dünyanın, özellikle Rusya’nın dikkatini çekmekte idi. Bu yüzden Petrograd’da (Petersburg) Bolşevik ihtilali gerçekleştirildikten hemen sonra Lenin, Bakü’yü Kafkasya Bolşeviklerinin odağına dönüştürmeye karar vermiş ve bununla ilgili olarak Ermeni Stepan Şaumyan’ı Aralık 1917’de Kafkasya’nın olağanüstü komiseri olarak atamıştı. . 1918 yılı Eylül ayına kadar Bakü Ermenilerin eline geçti. Ermenilerin bu harekâtı yapmasının amacı Mart’ta Müslüman katliamı, yaparak Bakü’yü yerli ahaliden temizlemek, Onun kaynaklarına sahip çıkmak, en sonunda ise bu Azerbay¬can şehrini Ermenistan toprağı ilan etmek idi. Ermeniler bu dönemde sadece Bakü’de değil Erivan’da ve Kars’ta da soykırım harekâtına girişmişlerdi. Makalede Azerbaycan Arşiv belgeleri ışığında Ermenilerin 1918-1920 yılları arasında Kars, Erivan ve Bakü’de yaptıkları Ermeni mezalimini Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi, Azerbaycan Devlet Arşivi, hatıratlar, resmi raporlar ve ilgili diğer kaynaklar ışığında incelenmiştir. Azerbaycan Devlet Arşivinde bulunan belgeler: 2016 yılında Başbakanlık Cumhuriyet Arşivine gönderilmiştir. Rusça olarak yazılmış ve cumhuriyet arşivinde yeniden katalog numaraları verilmiştir. Çalışmamızda konuyla ilişkili olarak daha çok Bakü’de yapılan katliamla ilgili belgelere yer verilerek konu açıklanmaya çalışılmıştır.
Index
- Units and institutions
- BolşeviklerAzerbaycan Devlet ArşiviBaşbakanlık Cumhuriyet Arşivi
- Events
- Mart 1918 olayları
The source's keywords
Armenian Atrocities · Azerbaijan · Azerbaycan · Baku · Bakü · Ermeni Mezalimi · Occupation · İşgal