Azerbaycan Edebiyatında Kadın Şair ve Yazarların Tarihsel Perspektifi (21. Yüzyıla Kadar)
Elif Koç · Journal of Turkish World Studies, 2025
Collection summary
An academic article tracing the historical development of women poets and writers in Azerbaijani literature from the 12th to the 20th century.
This article by Elif Koç, published in the Journal of Turkish World Studies, surveys the history of women poets and writers in Azerbaijani literature beginning with Mahsati Ganjavi. It traces how social transformations—girls' schools, debates on women's rights, and the women's independence movement—were reflected in literary works. Its link to this collection lies in its note that the Azerbaijan Democratic Republic, founded in 1918, accelerated the women's movement and granted women the right to vote and stand for election in 1919.
The source's own abstract
Azerbaycan edebiyatında kadın şair ve yazarların ortaya çıkışı 12. Yüzyıl şairi Mehseti Gencevi ile başlamıştır. Öncü kadın şairlerin yetiştiği bu yüzyılda, toplumsal ve kültürel değişimlerin etkisi edebî eserlere yansımıştır. 19. Yüzyılda kadının toplumsal rolü giderek değişmeye başlamış; ilk kız mekteplerinin açılması, kadın hakları konusunun tartışılmaya başlanması ve kadın bağımsızlığı hareketi gibi gelişmeler, kadınların edebiyat ve sanatta daha fazla yer almasını sağlayan sosyal dönüşümlere zemin hazırlamıştır. Bu dönüşümler, 20. Yüzyılda devam etmiş; 1918’de kurulan Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, kadın bağımsızlığı hareketine hız kazandırmış ve 1919’da kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir. Daha sonra Azerbaycan’da Sovyet hâkimiyetinin başlaması da, baskıcı tutumuna rağmen kadınların toplum hayatında aktif olmalarını destekleyen gelişmeler arasındadır. Bu doğrulta kadın şair ve yazarlar edebiyat, sanat ve matbuatta önemli başarılar elde etmişlerdir. 20. Yüzyılda, Gövher Hanım Kacar gibi maarifçi kadınlar, toplumsal değişimde kritik rol oynamışlardır. Ayrıca, kadın yazarlar, eserlerinde bağımsızlık ve sosyal eşitlik temalarını işlerken, dergi ve gazetelerde eserlerini yayımlayarak geniş kitlelere ulaşma imkânı bulmuşlardır. Bu çalışmada, Azerbaycanlı kadın şair ve yazarların tarihsel perspektifleri göz önünde bulundurularak, edebiyat alanındaki gelişimleri incelenmiştir.
Index
- Places
- Azerbaycan
- Units and institutions
- Azerbaycan Halk Cumhuriyeti
The source's keywords
12. Yüzyıl · 12th century · 20. Yüzyıl · 20th century · Azerbaijani literature · Azerbaycan edebiyatı · female poet · female writer · kadın yazar · kadın şair