ArticleOpen accessmilitary operationspolitical history

I. Dünya Savaşı’nda Azerbaycan ve Dağıstan Harekâtı’nın Stratejik Önemi

Tarih Okulu Dergisi, 2019

Collection summary

The strategic importance of the Azerbaijan and Dagestan campaign in the First World War.

The article in Tarih Okulu Dergisi explains Enver Pasha's decision to launch the campaign after Armenian massacres in Azerbaijan, in the power vacuum left by Russia's withdrawal amid Bolshevik upheaval, prompted the population to request Ottoman aid. The Caucasus Islamic Army is said to have had two objectives: ending the British threat to Baku oil and handing it to the Azerbaijani people, and freeing Dagestan from Cossack and Bolshevik oppression. Both were achieved, the article concludes, but the gains were surrendered under the armistice.

The source's own abstract

Bolşevik ayaklanmalarla sarsılan Çarlık Rusya, Boğazlardan yardım alamayınca askeri açıdan zor durumda kaldı. Bölgede ortaya çıkan otorite boşluğundan yararlanan Ermeniler Ruslardan kalan silahlarla büyük bir tehlike oluşturmaya başladı. Ermenilerin kısa bir süre içinde Azerbaycan’da katliamlara girişmesi üzerine, bölge halkı Osmanlı Devleti’nden yardım istedi. Bu yardım talebi Enver Paşa’nın bölgeye bir askeri harekât kararı almasında etkili oldu. Enver Paşa’nın emriyle kurulan Kafkas İslam Ordusu’nun bölgeye yönelik başlattığı harekâtın iki hedefi vardı. Birincisi, Bakü petrolleri üzerindeki İngiliz tehdidine son vermek ve gerçek sahipleri olan Azerbaycan halkına teslim etmekti. İkincisi ise, Kazak ve Bolşevik zulmü altında yaşayan Dağıstan’ı özgürlüğüne kavuşturmaktı. Azerbaycan ve Dağıstan Harekâtı sonucunda Azerbaycan ve Dağıstan kurtarılarak bağımsızlıklarına kavuşturuldu. Savaşın Osmanlı Devleti’nin aleyhine sonuçlanması üzerine elde edilmiş olan bu kazanımlardan imzalanan mütareke gereği vazgeçildi.