Osmanlı Basınında Kafkas İslam Ordusu'nun Bakü'yü Kurtarması
İlyas Ak · Journal of Turkish Research Institute, 2019
Collection summary
The liberation of Baku by the Caucasus Islamic Army as reported in the Ottoman press (İkdam, Sabah, Tasvîr-i Efkâr, Vakit, Zaman).
The article examines the Baku campaign of the Caucasus Islamic Army, formed in March 1918 under the Eastern Army Group by Enver Pasha and commanded by his brother Nuri Pasha, through the lens of the Ottoman press. It follows the army's entry into Baku on 15 September 1918, the subsequent support to the North Caucasus Republic in Dagestan, and the withdrawal to Eastern Anatolia after the Armistice of Mudros, when most troops joined the 15th Corps. Its original contribution is showing how the Istanbul dailies İkdam, Sabah, Tasvîr-i Efkâr, Vakit and Zaman announced the victory and reflected Enver Pasha's strategy of seeking salvation in the East.
The source's own abstract
1914 yılının Temmuz ayında başlayan Birinci Dünya Savaşı 1918 yılında bitmiştir. 1918’in başlarında bu savaşın artık son bulacağını öngören bazı liderler, kurtuluş için farklı seçenekler aramaya ve uygulamaya başlamışlardır. Harbiye Nazırı Enver Paşa da muhtelif tepkilere rağmen Mart 1918’de tamamı Müslümanlardan oluşan ve Doğu Ordular Grubu’na bağlı yaklaşık yirmi bin er ve erbaştan oluşan Kafkas İslam Ordusu’nu kurmuştur. Enver Paşa, Birinci Dünya Savaşı’nı kaybetme ihtimaline karşı, kurtuluşu Doğu’da görmüş ve vatanın kurtarılmasını da bu ordu aracılığıyla sağlamak istemiştir. Kardeşi Nuri Paşa’yı da bu ordunun başına getirmiştir. Enver Paşa, Rus işgali altında bulunan Azerbaycan ve Dağıstan’ı kurtararak Orta Asya ile olan bağlantısının önünü açmak istiyordu. Bu amaçla kurulan Kafkas İslam Ordusu, Bakü Muharebesi’ni kazanarak 15 Eylül 1918’de Bakü’ye girmiştir. Bakü ele geçirildikten sonra Osmanlı Ordusu ileri harekâtla Dağıstan’da kurulmuş olan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti’ne askeri destek de sağlamıştır.Savaşın gidişatı Enver Paşa’yı haklı çıkarmış ve Osmanlı Devleti, Suriye-Filistin Cephesi’nde İngilizleri durduramadığı için ateşkes istemek zorunda kalmıştır. Osmanlı Devleti’nin isteği üzerine imzalanan Mondros Mütarekesi’ne göre, Osmanlı Ordusu’nun savaştan önceki sınırlarına çekilmesi istenmiştir. Bu istek üzerine Kafkas İslam Ordusu’ndaki askerlerin çoğu Doğu Anadolu’ya çekilerek, 15. Kolorduya katılmıştır. Bu çalışmada, İkdam, Sabah, Tasvîr-i Efkâr, Vakit, Zaman gazetelerinden ve arşiv belgelerinden faydalanılarak, Enver Paşa’nın Kafkas İslam Ordusu’nu kurmaktaki amacının tam olarak ne olduğu, Kafkas İslam Ordusu’nun Bakü’yü kurtarması ve yarattığı etkinin Türk basınına yansıması; Kafkasya Cephesi’nde Osmanlı Devleti’nin müttefiki olan Almanya ile hangi konularda anlaşmazlık yaşayarak savaşın eşiğine geldiği ve bunun Osmanlı basınına nasıl yansıdığı aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Index
- Units and institutions
- Kafkas İslam OrdusuDoğu Ordular Grubu15. Kolordu
The source's keywords
Ancient history · Battle · Brother · Charge (physics) · History · Law · Pasha · Political science · Spanish Civil War