Dağıstanın Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə birləşməsi məsələsinə dair
Leyla Hasanova · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2024
Kolleksiya xülasəsi
1918-1919-cu illərdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə Dağlı (Dağıstan) respublikası arasındakı siyasi əlaqələri və birləşmə müzakirələrini araşdıran elmi məqalə.
Leyla Həsənovanın "Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi"ndə (2024) dərc olunmuş məqaləsi 1918-ci ilin mayında yaranmış Azərbaycan və Dağlı respublikalarının siyasi əlaqələrini, Osmanlı dövləti ilə diplomatik münasibətlərini və Osmanlının onlara verdiyi siyasi-hərbi yardımı araşdırır. Müəllifə görə, Sovet Rusiyası və general Denikinin "Könüllü Ordusu" hər iki respublikanın müstəqilliyini tanımadığı üçün birləşmə məsələsi gündəmə gəlmiş, Dağlı respublikasının Parlamenti 1919-cu ilin mayında məsələni müzakirə etsə də, konkret qərar qəbul olunmamışdır. Qafqaz İslam Ordusu birbaşa mövzu deyil, lakin qeyd 1918-ci ildə Osmanlı dəstəyi ilə formalaşan dövlətçilik prosesinin davamını göstərir.
Mənbənin öz xülasəsi
Məqalədə 1918-1919-cu illərdə Azərbaycan və Dağlı respublikası arasındakı siyasi əlaqələr tədqiq olunmuşdur. Bu respublikalar 1918-ci ilin may ayında yaranmışdılar və hər iki respublika Osmanlı dövləti ilə diplomatik əlaqələr qurmuşdu.Osmanlı dövləti Qafqazda yaranan bu respublikalara siyasi və hərbi yardım edirdi. Azərbaycan və Dağlı respublikalarının ən ciddi rəqibləri Sovet Rusiyası və general Denikin idi: hər iki siyasi qüvvə Azərbaycanın və Dağlı respublikasının müstəqilliyini tanımır¬dılar. Müstəqilliyin qorunması üçün bu respublikalar birləşməyə can atırdılar. Azərbaycan Respublikasında bütün siyasi qüvvələr bu ittifaqı dəstəkləyirdilər. Ancaq Dağlı respublikasında Azərbaycanla birləşmək məsələsində vahid yanaşma yox idi. Dağlı respu¬blikasının Parlamenti 1919-cu ilin may ayında Dağıstanın Azərbaycana birləşmək məsələsini müzakirə etdi. Lakin müzakirələrdən sonra Azərbaycana birrləşmək haqqında konkret qərar qəbul olunmadı. Dağlı respublikasının siyasi xadimlərinin çoxu Azərbaycanla yalnız hərbi ittifaq yaratmağın tərəfdarı idi. Nəzərə alaq ki, Antanta dövlətləri də Dağıstanın Azərbaycana birləşməsinin əleyhinə idilər.
İndeks
- Şəxslər
- Anton DenikinLeyla Hasanova
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiDağlı CumhuriyetiGönüllü Ordu (Denikin)Osmanlı DevletiAntant
Mənbənin açar sözləri
"Volunteer Army" · Azerbaijan · Azərbaycan · Dagli Republic · Dağlı respublikası · Denikin · Genel Türk Tarihi (Diğer) · General Turkish History (Other) · Temir Khan Shura. · Temir xan Şura. · “Könüllü Ordu”