Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin Dağlı Cumhuriyeti'ndeki Diplomatik Misyonu¬nun Ana Faaliyet Alanları (Şubat-Eylül 1919)
Leyla Hasanova · Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 2023
Kolleksiya xülasəsi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Dağlılar Cümhuriyyətindəki 1919-cu il diplomatik nümayəndəliyinin yaradılması və fəaliyyətini araşdıran akademik məqalə.
Leyla Həsənovanın 2023-cü ildə "Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi"ndə çap olunan məqaləsi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1919-cu ilin fevral-sentyabr aylarında Dağlılar Cümhuriyyətindəki diplomatik missiyasını araşdırır. Temirxan Şurada nümayəndəliyə başçılıq edən Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin vəzifələri, Petrovskdakı konsulluq xidməti və 1919-cu ilin yanvarından Denikin qoşunlarının hücumları fonunda AXC-nin bufer zona siyasəti təsvir olunur. Sənəd 1918-ci il Qafqaz İslam Ordusu əməliyyatından sonrakı dövrdə Azərbaycan dövlətinin xarici siyasətini göstərir.
Mənbənin öz xülasəsi
Makale Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin (AHC) Dağlı Cumhuriyeti'ndeki diplomatik faaliyetlerine ayrılmıştır. Her iki cumhuriyet de Çarlık Rusya'sının yıkılmasının ardından 1918 yılının Mayıs ayında kuruldu. Dağlı Cum¬huriyeti, Azerbaycan ile Rusya arasında tampon bir bölge olması hasebiyle Azerbaycan Halk Cumhuriyeti bu bölgeye hususi önem vermiş ve Dağlı Cumhuriyeti'nin güvenlik konularını kendi meselesiymiş gibi ele almıştır. Ocak 1919'dan itibaren Denik'in orduları Dağlı Cumhuriyeti'ne karşı askeri saldırıya başladı. Dağlı Cumhuriyeti'ndeki süreçleri yakından takip etmek amacıyla Şubat 1919'da Azerbaycan hükümetinin kararıyla Dağlı Cumhuriyeti'nde AHC'nin diplomatik temsilciliği kurulmuş ve başına Abdurahim Bey Hag¬verdiyev atanmıştır. Diplomatik temsilcilik başkent Temirhan Şura'da faaliyet gösteriyordu. Aynı zamanda, AHC konsolosluk hizmeti Petrovsk (Makhachkala) şehrinde de teşkil edilmiştir. Büyükelçi A. Hagverdiyev'in temel görevleri şu şekildeydi: Dağlı Cum¬huriyetin'deki sosyal ve siyasi duruma ilişkin AHC hükümetine düzenli olarak raporlar göndermek; Dağlı Cumhuriyeti'nin Azerbaycan yanlısı güçleriyle temas kurmak vb. Dağlı Cumhuriyet’i Denik’in birliklerini tarafından 1919 Mayıs’ında işgal edilmiş ve neticesinde temmuz ayında AHC’nin diplomatik temsilcisi Hagverdiyev bölgeden ayrılmak zorunda kalmıştır. Eylül’de Petrovsk'taki AHC konsolosluğu kapatıldı. Böylece 1 Ekim 1919'da AHC'nin Dağlı Cumhuriyeti'ndeki diplomatik temsilciliği lağv edildi.
İndeks
- Hərbi hissələr və qurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiDağlı CumhuriyetiGönüllü Ordu (Denikin)
Mənbənin açar sözləri
Azerbaijan People · Azerbaycan Halk Cumhuriyeti · Dagestan · Dağlı Cumhuriyeti · Dağıstan · Denikin · Hagverdiyev · Mountain Republic · Petrovsk · Turkish Society and Community · Türk Halkları ve Toplulukları