Azerbaycan- Türkiye İlişkilerinde Azerbaycan Yardımları ve Azerbaycan’ın Sovyetleşmesi Meselesi (1918-1920)
Meltem Tekerek · Atatürk Dergisi, 2019
Koleksiyon özeti
1918-1920 arasında Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Anadolu'daki Milli Mücadele'ye yaptığı maddi yardımları ve Azerbaycan'ın Sovyetleşmesi sürecini inceleyen akademik makale.
Meltem Tekerek'in Atatürk Dergisi'nde (2019) yayımlanan makalesi, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti'nin kısa ömrü boyunca Türkiye ile ilişkilerini, özellikle Anadolu'daki Milli Mücadele'ye sağlanması düşünülen maddi yardım görüşmelerini ele alır. Yazar Bakü ve Moskova'da yürütülen temasların karşılaştığı engelleri, Azerbaycan içindeki meclis-hükümet anlaşmazlıklarını ve İngiltere ile Sovyet Rusya'nın bölgedeki rekabetini tartışır. Çalışma ayrıca Azerbaycan'ın Kızıl Ordu tarafından işgali sürecinde Türkiye'nin etkisini sorgular. Koleksiyon açısından, Kafkas İslam Ordusu harekâtının ardından kurulan Azerbaycan devletiyle Türkiye arasındaki ilişkilerin 1918 sonrası seyrini göstermesi bakımından değerlidir.
Kaynağın kendi özeti
1919 yılında Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkmasıyla Anadolu’da bir direniş hareketi başlamıştır. Bu direniş hareketinin amacına ulaşması için yüklü miktarda maddi desteğe ihtiyacı vardır. Bu desteği sağlayabilecek iki ülke; Sovyet Rusya ve Azerbaycan’dır. Uluslararası ilişkilerde hassas bir konumda olan Azerbaycan topraklarında İngiltere ve Rusya söz sahibi olmak istemektedir. Bu anlamda Osmanlı’nın desteğine ihtiyacı olan Azerbaycan bir yandan da Anadolu Hareketi’ni izlemektedir. İstanbul Hükümeti ile Anadolu’da yürütülen Milli Mücadele hareketi arasında birtakım ayrılıklar yaşandığı gibi Milli Mücadele Hareketi içinde de ayrılıklar söz konusudur. Azerbaycan’da da halk, meclis ve hükümet içinde anlaşmazlıklar yaşanmaktadır. Bakü’de ve Moskova’da yürütülen yardım görüşmeleri, çeşitli engellerle karşılaşmış, Azerbaycan ’ın Kızıl Ordu tarafından işgalinin hemen öncesinde sonuç vermeye yüz tutmuştur. Yaklaşık iki yıllık ömrü olan Azerbaycan Cumhuriyeti ile Türkiye arasındaki ilişkilerde bu dönemde; Milli Mücadele hareketine yapılacak yardım konusu ve Azerbaycan’ın Kızıl Ordu tarafından işgalinde Türkiye’nin etkisi göze çarpan konular arasındadır.
Dizin
- Kişiler
- Mustafa Kemal
- Birlikler ve kurumlar
- Azerbaycan Halk CumhuriyetiKızıl Orduİstanbul Hükümeti
Kaynağın anahtar kelimeleri
Azerbaijan · Azerbaycan · Milli Mücadele · National Struggle · Soviet-Russia · Sovyet Rusya · Turkey · Türkiye